أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي ) — الصفحة ٤١٨

جيحون وكرانه‌هايش

از آن نيست . پسرش على « 1 » نيز پيشاپيش آن كاخى ديگر ساخته وجلو در آن ميدانى * مانند ميدان بخارا هست كه در آن گوسفند مىفروشند .

شهر چهار دروازه دارد .

نوزوار : « 2 » كوچك است ، دژ وخندق ودرهاى آهنين دارد .

بزرگ راه شهر را به دو نيمه كند . دو دروازه ويك پل دارد كه شبها برداشته مىشود . دم دروازهء باخترى گرمابه‌اى هست كه در همهء اين سرزمين بىمانند است . جامع در بازار است وبجز اندكى همه‌اش سرپوشيده است .

زمخشر : كوچك است ، دژى وخندقى وزندانى ودرهاى آهنين دارد . پلهايش شبها برداشته مىشوند . جاده شهر را مىشكافد . جامع زيبايش در بازار است .

روزوند : گسترشى متوسط دارد ، در كنار جاده با خندقى محفوظ است ، جامعش كنار بازار مىباشد . از چشمه مىآشامند .

خيوه : بر لبهء بيابان ، دلباز در كنار نهر است . جامعي آباد دارد وهمچنين كرد رانخاس « 3 » وهزار أسب كه هر يك دروازه‌هاى چوبين ويك خندق دارند .

( 1 ) على به سال 387 ه بجاى پدرش مأمون به پادشاهى خوارزم نشست وخواهر محمود غزنوى را به زنى گرفت . وپس از مرگ أو برادرش مأمون بن مأمون بجاى وى بنشست ( ابن أثير سال 387 ) . ( 2 ) براي ريشهء اين واژه ص 287 پ 1 . ( 3 ) براي ريشهء آن ص 287 : 2 .