مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى — الصفحة ٤٩١

باب چهارم در أمن

باب چهارم در أمن

باب چهارم در أمن

وآن ثقت وطمأنينت نفس است به آنكه در مخاوف ومصائب جزع نكند ودر وقايع ومهالك بد دل نگردد . قال الله - تعالى - : أُولئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ « 1 » .

وآن را « نجدت » نيز خوانند ، ودرجه قصو است در شجاعت واز حدود آن « 2 » غايت ونهايت ، ومستفادست از يقين تامّ كه جز به وقوف بر سرّ قدر ووثوق به حسن كلاءت وحمايت حق - جلّ وعلا - دست ندهد وتا قوّت يقين به حدّى نرسد كه تمامت قدرت‌ها را در قدرت حق محو يابد وخلق را چون خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ « 3 » مشاهده كند ، فضيلت شجاعت به كمال نرسد ، چه ما دام تا غير حق را تأثير وقدرتى بيند وخلق را با وجود أو عين واثرى يابد ، وشك كند در آن كه با حفظ أو ، هيچ مخلوقى ، مكروهى بدو نتواند رسانيد وهيچ آفت بدو لاحق نتواند گشت ، خوف واضطراب لازم باشد ، وأمن واطمينان محال . وهر كه دل أو به نور يقين منوّر نشد واز ظلمات شك وجهالت خلاص نيافت وهمواره مستوحش وترسان وبد دل وپريشان باشد ، چه ترس از خواصّ تاريكى وتيره‌گيست وأمن از خواصّ روشنى ، وثبات قدم در مواطن شدّت وقوّت باز وهنگام جلادت جز به قوّت يقين در عقيدت نتواند بود والّا از هر ضعيفى بترسد وهر خارى تيغى پندارد وهر ديوارى مردى . واگر در باب تعيين أجل وتقدير امتداد عمر تأمّل نمايد وبتحقيق معلوم گرداند كه هر كس را أجلى معيّن وأمدى مقدّر هست وهر حادثى مسبوق به قضاى سابق وقدرى جازم ، از هيچ دشمن نترسد . هر چند به قوّت وعدّت ازو زيادت باشد . أمير المؤمنين على - صلوات اللّه عليه - هنوز در ابتداء جوانى بود كه روز خندق « 4 » عمرو عبد ود به ميدان آمد وتعريف خويش بكرد ونام شجاعان عرب كه بر

( 1 ) . قسمتى است از كريمهء 82 الانعام . ( 2 ) . چنين است . شايد : + در . ( 3 ) . قسمتى است از كريمهء 4 المنافقون . ( 4 ) . از غزوات سال پنجم هجرى است كه بعد از غزوهء مريسيع وپيش از غزوهء بني قريظة روى داده است . بنگريد : مروج الذّهب ج 2 ص 281 . نيز تفصيل اخبار اين جنگ را بنگريد : الكامل ج 2 ص 178 . نهاية الإرب ( ترجمهء فارسي بخش تاريخ ) ج 2 ص 149 . تاريخ طبري ج 2 ص 564 . بحار الأنوار ج 20 ص 186 .