مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى — الصفحة ٣٨٦
تشريق پنجم در محبّت حق با بنده
بيت : « 1 »
ديدار مىنمايى وپرهيز مىكنى * بازار خويش وآتش ما تيز مىكنى « 2 »
موسى - صلوات اللّه « 3 » عليه - در غلواى احتجاب از غايت غلبهء أشواق گفت : أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ . قالَ لَنْ تَرانِي « 4 » جواب شنيد تا بعد از اندكاك جبل وجود أو به نور تجلّى وفناء « 5 » خرّ موسى صعقا « 6 » به أفاقت رسيد واصطفاء يافت ، ومصطفى - صلوات اللّه عليه وآله - در مثل اين حالت گفت : ودّعنى ربّى « 7 » وخود را از كوه بزير مىانداخت ! / 29 -
NB
/ تا آواز جبرئيل - عليه السّلام « 8 » - از هوا شنيد ، چون باز نگريد جمال معشوق ديد ، خطاب آمد كه : وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ « 9 » . يعنى قرب ما در سجود فناست واز اين جهت در سجود « 10 » « أعوذ بعفوك من عقابك وأعوذ برضاك من سخطك وأعوذ بك منك » « 11 » خواند . پس اين طايفه محبوبان محب‌ّاند وطايفه اوّل محبّان محبوب ، نه آنك محبّان محبوب نباشد چه اگر محبوب نبودندى هرگز محبّ نگشتندى . اوّل يُحِبُّهُمْ باشد « 12 » آنگه يُحِبُّونَهُ
أنت الحبيب ولكنّي ألوذ به * من أن أكون « 13 » محبّا غير محبوب
لكن « 14 » به نسبت با محب محبوب « أحببت » در « تحبّبت » پنهان است وبه نسبت با محبوب محبّ « أحببت » در « تحبّبت » غالب ، وصف اين يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ ، نعت أو « 15 » يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ « 16 » . آنكه گاه به حسن صفات باز ماند و رَبِّ لا تَذَرْنِي
( 1 ) . ن : شعر ( 2 ) . بنگريد : كليّات شيخ اجل ، مطلع غزل شمارهء 623 ص 644 . ( 3 ) . ش : ع ( 4 ) . قسمتى است از كريمهء 143 الأعراف . ( 5 ) . چ : فناى ( 6 ) . اشاره است به كريمةء 143 الأعراف . ( 7 ) . عليرغم جستجوى بسيار در مصادر روائي فريقين همچون كتب أربعة وبحار الأنوار وصحاح ستة وكنز العمّال وسنن بيهقي و . . . نتوانستم مأخذى براي اين سخن منسوب به پيامبر أكرم بيابم . ( 8 ) . ش ، ن : - عليه السلام ( 9 ) . قسمتى است از كريمهء 19 العلق . ( 10 ) . ش : سجده . چ : + مىگفت ( 11 ) . دربارهء مأخذ اين حديث پيش از اين سخن داشته‌ايم . بنگريد : ص 341 . ( 12 ) . ش : باشند ( 13 ) . د : يكون ( 14 ) . ش ، ن ، و : ليكن ( 15 ) . چ : نعت ويهدى ( 16 ) . دو قسمت است از كريمه 13 الشّورى .