مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى — الصفحة ٣٤٩

تشريق دوّم در عدالت نفس به حسب قواى آن

قال اللّه - تعالى - : كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلى أَنْفُسِكُمْ « 1 » .

اوّل مرتبهء عدالت آن است كه چون نفس بر « 2 » مقتضاى أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها « 3 » به شعاع نور روح روشن شود « 4 » وغشاوات صفات أو « 5 » از پيش ديدهء عقل برخيزد / 14 -

/ وچشم بصيرت به نور هدايت مكحّل گردد « 6 » ، بنده به حكم أَ وَلَمْ يَنْظُرُوا فِي مَلَكُوتِ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ « 7 » ، اوّل به نظر تفكّر تفاصيل وجود خود را باز بيند وحكمت وجود هر يك را « 8 » باز جويد وهمه را در مرتبهء خود بدارد وسياست هر يك بر وفق شرع وعقل به جاى آرد ودر سلك طاعت « 9 » سلطان « 10 » روح منخرط گرداند ، تا به جناب « 11 » قدس متوجّه شوند واز نيران عقاب محروس مانند ؛ « 12 » قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ ناراً « 13 » . چنانكه اوّل قوّت شهوت را كه مقدّمهء جنود شيطان « 14 » وطاوس ديوار جنان است « 15 » از شره وحرص وشبق باز دارد ، واگر منقاد هوا ومطيع شيطان باشد قمع وقهر

بنگريد : صحيح بخارى ج 6 صص 211 ، 212 ج 8 صص 59 ، 154 ، سنن أبي داود كتب السّنة باب 16 . سنن ترمذى . 2136 ، 3344 ، المعجم الكبير ج 4 ص 280 ، ج 7 صص 140 ، 141 ، 143 ، ج 18 صص 130 ، 131 ، مشكاة المصابيح 85 . فتح الباري ج 8 ص 708 ، ج 10 ص 597 ، ج 11 صص 494 ، 497 واتحاف السادة المتقين ج 2 ص 197 ، ج 8 ص 566 ، ج 9 ص 61 ، الدّر المنثور ج 6 ص 139 . تاريخ أصفهان ج 1 صص 106 ، 109 . تفسير ابن كثير ج 7 صص 63 ، 522 ، ونيز بنگريد : الاعجاز والايجاز ص 23 ، نهاية الإرب ج 8 ص 181 . محاضرات الأدباء ج 1 ص 214 . المستطرف في كلّ فنّ مستطرف ج 1 ص 34 . ( 1 ) . سورة النساء ( 4 ) آية 135 . ( 2 ) . ن : هر ( 3 ) . قسمتى است از كريمهء 69 الزّمر . ( 4 ) . ش : گردد ( 5 ) . ش : - أو ( 6 ) . ش : شود ( 7 ) . قسمتى است از كريمهء 185 الأعراف . ( 8 ) . چ ، ن ، د : - را ( 9 ) . ش : مطابعت ( 10 ) . چ : + و ( 11 ) . ن : حيات ( 12 ) . ن : ماند ( 13 ) . قسمتى است از كريمهء 6 التّحريم . ( 14 ) . ش : شيطان ( 15 ) . در جميع نسخى كه اين بنده در جريان تصحيح بدست داشت ، اين عبارت بهمين صورت كتابت شده است .