مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى — الصفحة ٣٣٤

تشريق دوّم در توحيد افعال

به فحواى نصّ خَلَقَكُمْ وَما تَعْمَلُونَ « 1 » « 2 » دست همه بر بسته ، به معنى لفظ هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ « 3 » پاى همه بشكسته . الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَ « 4 » لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً « 5 » . چون ممكن نه كه ديگرى در ملك با أو « 6 » شريك باشد « 7 » كس را چه حكم وتأثير بود « 8 » ؟ ! چون هر چيز به خلق وتقدير أو بود غير أو را چه فعل وتدبير بود ؟ ! تصرّف يد قدرت أو صاحب قدرتان را به عجز وضعف منسوب كرد وعزّت وقوّت أو أقوياء را از قوّت وحول معزول فرمود : وَ « 9 » إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ .

وتوحيد « 10 » عيانى آنك به محو آثار بشرى ومنع افعال بدني وقمع دواعي طبيعي وطمس بواعث جبلّى ورفع نزوات نفساني ودفع وثبات شيطانى مرآت قلب از زنگار صفات نفس متخلّى « 11 » گردد تا حق به صورت فعّال لما يريد در أو متجلّى « 12 » شود وبصيرت ، به رؤيت مجرّد « 13 » فعل حقّ - جلّ وعلا « 14 » - از فعل غير محجوب ماند ، سرّ بي يبطش وبي يسمع وبي يبصر آشكارا / 7 -

NB

/ گردد ومعنى وَما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلكِنَّ اللَّهَ رَمى « 15 » روى نمايد ، خوف اغيار وحزن وتيمار رخت بر بندد فَلا تَخافُوهُمْ وَخافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ « 16 » . دهنده وستاننده جز حق نبيند ، مقام توكّل درست كند ، چه « 17 » سعى خود وغير را اثر نداند ، وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ « 18 » محقق گرداند « 19 » .

ودلير وشجاع وقوى دل شود چه معنى إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ « 20 » عيان مشاهده كند . به علوم

( 1 ) . ش : تعلمون ( 2 ) . كريمهء 96 الصّافات . ( 3 ) . قسمتى است از كريمهء 22 يونس . ( 4 ) . د : - و ( 5 ) . كريمهء 2 الفرقان . ( 6 ) . ش : وى ( 7 ) . ن ، ش : بود ( 8 ) . ش : باشد ( 9 ) . ش ، د : - و ( 10 ) . ن ، د : - توحيد ( 11 ) . د : ميخلى ( 12 ) . ش : منجلى ( 13 ) . ن : + و ( 14 ) . ن : جلّ جلاله ( 15 ) . قسمتى است از كريمهء 17 الأنفال . ( 16 ) . قسمتى از كريمهء 175 آل عمران . ( 17 ) . ش ، د : - چه ( 18 ) . قسمتى از كريمهء 3 الطلاق . ( 19 ) . چ : گردد ( 20 ) . كريمهء 160 آل عمران .