نبراس الضياء وتسواء السواء — الصفحة ٤٧
گزارش اجمالي از رسالهء « نبراس الضياء »
گزارش اجمالي از رسالهء « نبراس الضياء »
گزارش اجمالي از رسالهء « نبراس الضياء »
اين اثر در واقع مشتمل بر يك ديباچه تحت عنوان « اقتصاص وحكومة » وسه بخش كلّى است .
مؤلّف در ديباچهء رساله با نقل كلام امام فخر رازي بيان خود را آغاز مىكند ، فخر رازي در كتاب « محصّل » گويد : شيعه با استفاده از دو أصل بداء وتقيه ، خود را از هر اشتباه وكذبى مبرّا مىنمايند . همىگويند در آينده ما داراى حكومت وعزّت خواهيم شد ، ووقتي بدان دست نمىيابند گويند بداء شده است ، ووقتي حرفى را مىزنند وبعد معلوم مىگردد كه خطا وباطل بوده ، گويند تقيّتا گفتيم .
خواجة نصير الدين طوسي در كتاب « نقد المحصّل » به پاسخ از اين افتراء برآمده وگويد :
اوّلا خبر بداء خبر واحد است - در مورد إسماعيل پسر امام جعفر صادق عليه السّلام - وموجب علم وعمل بدان نيست وثانيا : تقيه مورد خاص دارد ودر تمام موارد جايز نيست .
محقّق داماد از كلام امام فخر رازي برمىآشوبد وكلام خواجة نصير الدين طوسي را در مسأله تقيه مورد قبول ودر مسأله بداء مورد اشكال قرار داده ومىگويد :
أولا : مسأله بداء از طريق أهل سنّت نيز مطرح گرديده وپاره‌اى از آيات قرآني دالّ بر آن است .
ثانيا : خبر روايت بداء در مورد إسماعيل پسر امام جعفر صادق عليه السّلام ، غير قابل قبول است « 1 » ومعارض با اخبار باب امامت أئمة اثنى عشرى عليهم السّلام است .
وبر أساس مبناى فوق ، وى پايه بخش نخستين رساله خود را پى مىنهد .
( 1 ) - وبر همين پايه شيخ صدوق ( ره ) در « توحيد » اين خبر را مورد ترديد قرار داده است