المظاهر الإلهية في أسرار العلوم الكمالية — الصفحة ٢٠٠

4 . 1 افلوطين

مسيحيت با عرفان شرقي - بودند ، برخى مانند آريوس

Arius

( حدود 256 تا 336 م ) همچون اوريگن ، تكفير شدند « 1 » وبرخى مانند آگوستينوس (

Aagustinus

) ( 354 تا 430 م ) جزء قدّيسين كليسا گرديدند . آگوستينوس أصلا از اهالى شمال آفريقا بود ، مدتي به حكمت إيراني وسپس به مانويگرى گراييد وسرانجام مسيحي شد ، سپس حكمت مشرقى را با مسيحيت بهم آميخت وثنويت را به تثليث بدل كرد . انحراف عمدهء أو جدااندازى ميان حكمت وسياست بود كه وحدت آن دو أساس وغايت حكمت اشراقي محسوب مىشد . وى به جدايى كليسا از حكومت ، وامر دنيا از امر آخرت فتوا داد وبه روى هم أو را مىتوان روىگردان از حكمت شمرد .

حكيم ديگر مسيحي بوئه‌ثيوس (

Boethius

) - حدود 480 تا 524 م - ( نويسندهء كتاب تسلاى فلسفه ) است كه به أرسطو ومشائين نيز گرايش داشته ودربارهء منطق چيزهايى نوشته وحكمت عملي أفلاطون را نيز ترويج مىكرده است ، حكومت وقت أو را به سبب عقايدش اعدام نمود .

مكتب اسكندريه ورم فلوطينى ، در قرون بعد به مراكز ديگرى از سوريه يا آتن منتقل شد ؛ يا مبليخوس (

Iamblichus

) شاگرد فورفوريوس ( در گذشته در 330 م ) مركز سوريه را تشكيل داد ؛ شاگرد أو آئدسيوس (

Aedsius

) در پرگامون (

Pergamon

) ونستوريوس ( نسطور -

Nestorius

وپسرش پلوتارخوس در آتن ، وابرقلس يا پروكلوس (

Proclus

) ( 410 - 485 م ) در بيزانس وقسطنطنيه مدرسهء فلسفه گشوده بودند ومكتب فلوطينى يا افلاطونى را ترويج مىكردند ، وهمچنان كه گفتيم عرفان ومسيحيت وفلسفه وكلام بهم آميخته بود .

در منطقهء سوريه كه مرز وجاى برخورد دو امپراتورى إيران وروم شرقي بود

( 1 ) در شوراى كليسايى نيقيّه در سال 325 م ، ومجمع قسطنطنيه در سال 381 م نظريهء أو كفر شناخته شد .