قاموس البحرين ( فارسي ) — الصفحة ٢٣٦

خاتمه

اسم الذات . و قسم سوم اگر مشتق از صفتى ازلى است كه آن قائم به ذات الله تعالى است ، چنان كه قادر و عالم آن اسم نيز ازلى است . و اگر مشتق از فعل غير ازلى است ، چنان كه معبود و مشكور ، آن نوع هم غير ازلى است .

و اطلاق مضمرات مثل « له » و « إيّاك » در حقّ الله تعالى صحيح است ، قال الله تعالى : « لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » « 1 » ، و قال الله تعالى : « إِيَّاكَ نَعْبُدُ » « 2 » . و اطلاق مبهمات مثل « من » و « ما » و « أين » و « حيث » نيز در حقّ الله تعالى جائز است ، قال الله تعالى : « وَ لا أَنْتُمْ عابِدُونَ ما أَعْبُدُ » « 3 » ، « تَنْزِيلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ » « 4 » ، « وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ » « 5 » .

و الله تعالى را غير نود [ و ] نه نام نامهاى ديگر نيز آمده است ، چنان كه : « رَفِيعُ الدَّرَجاتِ » « 6 » و « قابِلِ التَّوْبِ » « 7 » و « شَدِيدِ الْعِقابِ » « 8 » و امثال آن .

خاتمه

خاتمه

اختلاف است كه اسماء الله تعالى مأخوذ از اصطلاح و قياس است يا مأخوذ از توفيق است :

نزديك معتزله بصره اسماء الله تعالى مأخوذ از اصطلاح است و قياس است . و اصطلاح آن است كه اسمى براى الله تعالى وضع كنند ، چنان كه در پارسى لفظ

( 1 ) . حشر / 24 . ( 2 ) . فاتحه / 5 . ( 3 ) . كافرون / 3 . ( 4 ) . طه / 4 . ( 5 ) . حديد / 4 . ( 6 ) . غافر / 15 . ( 7 ) . غافر / 3 . ( 8 ) . غافر / 3 .