بيست رساله ( فارسي ) — الصفحة ١٢٦

فصل هشتم

خرد را نيست تاب نور آن روى * برو از بهر وى چشم دگر جوى

چه نور أو ملك را پر بسوزد * خرد را جمله بال وپر بسوزد

چه نسبت خاك را با عالم پاك * كه ادراك است عجز از درك ادراك

موانع تا نگردانى ز خود دور * درون خانه دل نايدت نور

وصال حق ز خلقيت جدايى است * ز خود بيگانه گشتن آشنايى است

در قرآن مجيد فرموده : وَلا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ « 1 » وهم فرموده :

وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ « 2 » وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ « 3 » وفرموده : أَلا إِنَّهُمْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقاءِ رَبِّهِمْ أَلا إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ « 4 »

وشهود قلبي نيز به مقدار تجلّى آن ذات مقدس از حصر وتحديد است ؛ چنان چه در نهج البلاغة فرموده : « بل تجلّى لها بها وبها امتنع منها وإليها حاكمها » « 5 » ومراد از شهود قلبي اين است كه انسان به نفس ذات خود ، حقيقتي را بيابد بدون صورت ويا بدون حدّ ؛ چنان چه ذات خود وصفات خود را بدون صورت ادراك مىكند ؛ گرسنگى وتشنگى وسيرى يا سيرابى وترس وفرح وقدرت وضعف ودوستى وعداوت را درك مىكند ، لكن به صورتي نتواند آن‌ها را وصف نمايد ، ودر مناجاتى كه از حضرت أمير مؤمنان وامامان از فرزندان أو عليهم السّلام در ماه شعبان وارد است ؛ چنان چه در كتاب زاد المعاد ، از سيّد بن طاوس نقل نموده ؛ اين طور رسيده :

« إلهي هب لي كمال الانقطاع إليك وأنر أبصار قلوبنا بضياء نظرها إليك حتّى تخرق أبصار القلوب حجب النور فتصل إلى معدن العظمة وتصير أرواحنا معلّقة بعزّ قدسك » « 6 » .

فصل هشتم

فصل هشتم

حقيقت مقدّسهء حيات ونور كه عين ذات خداوندى است ، عين علم وقدرت وارادهء ذاتية است ، اما اين كه عين علم است ، وجهش اين است كه چون تمام وجودات پرتوى از آن وجود

( 1 ) . طه ( 20 ) آيهء 111 . ( 2 ) . حديد ( 57 ) آيهء 4 . ( 3 ) . ق ( 50 ) آيهء 16 . ( 4 ) . فصلت ( 41 ) آيهء 54 . ( 5 ) . در نهج البلاغة ، خطبهء 180 آمده است : لها وبها امتنع . ( 6 ) . زاد المعاد ، علامه مجلسي ، ص 48 ، مناجاة شعبانيه .