شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٢
[ ترجمه ]
( الحضن ) : پهلو ، از زير بغل تا خاصره .
( النّفج ) : به معنى نفخ ، ورم .
( النّثيل ) : سرگين حيوانات .
( معتلف ) : چراگاه .
( الخضم ) : با تمام دهان خوردن . بعضي اين كلمه را مضغ تلفّظ كرده‌اند كه به معنى دندانهاى عقب دهان مىباشد . بعضي خضم را خضم تلفظ كرده‌اند كه از نظر معنى فرقى نمىكند .
( النّبة ) : گياه .
( انتكث ) : نقض كرد وشكست .
( اجهز على الجريح ) : يعنى سريعاً مجروح را كشت .
( كبا الفرس ) : أسب به سر در آمد .
( البطنه ) : پر خورى در غذا ، سيرى زياد .
( الرّوع ) : ذهن وعقل .
( راعني ) : بيمناك ساخت مرا ، ما راعني يعنى به من توجه نكرد .
( انثال الشيء ) : قرار گرفتن بعضي أشياء پشت سر هم ( العطاف ) : عبا . عطفاى نيز نقل شده به معنى دو طرف بدن از نزديك سر تا زانو .
( الرّبيض والرّبيضه ) : به گوسفند وچوپان وجايگاه نگهدارى گوسفندان گفته مىشود .
( مروق السهم ) : بيرون رفتن تير از كمان .
( راقه الأمر ) : به تعجّب افكند أو را .
( الزّبرج ) : زيور وزينت .
( النّسمه ) : انسان ، گاهى به معناى حيوان هم به كار مىرود .
( المقاره ) : اقرار هر كس نزد دوستش ورضايت آن دو در امرى .
( الكظّه ) : پر خورى .
( الغارب ) : بالاى شانه شتر ( العفطه من الشّاة ) : چيزى شبيه عطسه انسان وبنا به قولي آب دماغ گوسفند .
( الشقشقة من البعير ) : چيزى كف مانندى كه شتر هنگام بانگ كردن ومستى از دهان بيرون آورد به خطيبى شقشقه گفته مىشود كه داراى سرمايه سخن باشد .
( الشّورى ) : نوعي نجوا ومرادف مشاوره است .
( اسف الطّائر ) : زماني است كه پرنده هنگام پرواز به زمين نزديك مىشود .
( الصّغو ) : ميل .
( الضّغن ) : كينه .
( الاصهار ) : بنا به نظر ابن اعرابى به زنانى گفته مىشود كه به واسطهء كنيزى ونسب وازدواج حرام مىشود وبعضي از اعراب اصهار را جز بر خانوادهء زوجين اطلاق مىشود .
[ ترجمه ]
[ ترجمه ]
« ( اى ابن عبّاس ) آگاه باش به خدا سوگند فلانى ( أبو بكر بن أبي قحافه )