شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٨

[ ترجمه ]

( أصل البحر ) : آبى كه گودال وسيعى دارد . در عرف گاهى به درياى شور گفته مىشود .

( تموّج البحر ) : موج يافتن آب وبالا آمدن آن كه حكايت از هيجان وحركت دريا مىكند .

( مخض ) : به حركت در آمدن .

( مائر ) : حركت دار .

( عبّ ) : بالا آمد وبشدّت خارج شد .

( منفهق ) : وسيع .

( مكفوف ) : چيزى كه پايين نمىآيد .

( سمك البيت ) : سقف خانه .

( عمد ) : جمع كثره است براي ستونهاى خانه .

( سقاء ) : ظرف شير يا آب .

( عباب ) : آب زياد .

( زكام ) : آب انباشته .

( تسويه ) : برابرى وتعديل .

( سقف ) : اسم است براي آسمان .

( سموك ) : ارتفاع وبلندا .

( عامّة البيت ) : ستون خانه كه خانه بر آن استوار است .

( دسار ) : هر چيزى كه براي محكم كردن چيزى بكار مىرود مانند ميخ وريسمان ونظايرشان .

( مستطر ) : پراكنده .

( فلك ) : آسمان . گفته شده كه واژهء فلك از چرخ ريسندگى دايره شكل گرفته شده است .

( رقيم ) : اسم ديگر براي فلك است . واز رقم به معناى نوشتن ونقاشى گرفته شده است . چون ستارگان شبيه خطوط نقاشى هستند .

( أطوار ) : حالات مختلف وأنواع متباين . كسائى گفته است . ملائك در أصل مألك با تقديم همزه بر لام بوده واز الوك كه به معناى رسالت است گرفته شده سپس مقلوب شده ولام قبل از همزه آمده است . وگفته شده ملك در أصل ملئك بوده است وبه خاطر كثرت استعمال همزه حذف شده وملك تلفظ شده وهنگامى كه جمع مىبندند همزه را باز مىگردانند وملائكة وملائك مىگويند .

( سأم ) : ملال ، خستگى ( مرق السهم ) : به تيرى گفته مىشود كه از يك طرف وارد واز طرف ديگر خارج شود ( تلفع ) : به جامه پيچيده ( سدنه ) : جمع سادن به معناى دربان ونگهبان .

( قطر ) : أطراف ، ناحية ( ركن ) : طرف ، جانب ( نظائر ) : مانندها .

[ ترجمه ]

[ ترجمه ]

با قدرت كاملهء خويش خلايق را آفريد وبدون آن كه انديشه‌اى به كار برد ويا از تجربه‌اى استفاده كند ويا در خود جنبش وحركتي پديد آورد وهمّتى به خرج