بحار الأنوار ( احتجاجات ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٧
بخش اول احتجاج خداوند تبارك و تعالى با صاحبان مذاهب و اديان مختلف در قرآن كريم
بنظم و ترتيب كلمات وارد نيستند .
حسن گفته است يعنى قرآن را تكذيب كردند با اينكه اطلاعى از بطلان آن نداشتند .
بعضى گفته‌اند يعنى تكذيب مطالب قرآن را كردند مانند بهشت و جهنم و قيامت و حشر و نشر و ثواب و عقاب در بارهء آيه ما ذا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ مىنويسد : جمله استفهامى است و در مقام ترسانيدن و وحشت است چنانچه انسان در مورد كسى كه معتقد است آينده وخيمى دارد به او مىگويد مىدانى چه جنايتى به خود روا مىدارى . حضرت باقر ( ع ) فرمود منظور عذابى است كه در آخر الزمان بر تبهكاران مسلمانها نازل مىشود .
أَ ثُمَّ إِذا ما وَقَعَ آمَنْتُمْ بِهِ اين جمله نيز استفهام انكارى است و معنى چنين است آيا وقتى عذاب مقدر بر شما نازل شد آن وقت ايمان به خدا يا قرآن و يا عذابى كه انكار داشتيد مىآوريد بعد به آنها گفته مىشود حالا ايمان آورديد با اينكه قبلا آنها را مسخره مىكرديد .
در باره آيه قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ مىنويسد : فضل خدا اسلام است و رحمت او قرآن بعضى عكس اين را گفته‌اند حضرت باقر فرمود فضل خدا پيامبر اكرم و رحمت او على بن ابى طالب ( ع ) است اين مطلب را كلبى از ابو صالح از ابن عباس نقل كرده .
در باره آيه فَجَعَلْتُمْ مِنْهُ حَراماً وَ حَلالًا مىنويسد : منظور چيزهائى است كه حرام نموده‌اند مانند بحيره و سائبه و وصيله و حام و ديگر چيزها .
و در باره آيه وَ لا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ يعنى تو را اندوهگين نكند سخن نابجاى آنها مانند اينكه مىگويند ساحر يا ديوانه است .
وَ ما يَتَّبِعُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ شُرَكاءَ لفظ ( ما ) در اين آيه دو احتمال دارد ، يكى اينكه بمعنى چه چيز و ماى استفهاميه باشد به جهت زشت شمردن كار آنها وجه دوم اينكه ( ما ) نافيه باشد يعنى پيروى نمىكنند شريكان را در حقيقت .
وجه سومى نيز محتمل است كه ما به معنى الذى و موصول باشد و محلا منصوب باشد بواسطه عطف به ( من ) و در واقع معنى چنين مىشود كسى كه پيروى بت‌ها را مىكند ، و بتهائى كه در مقابل خدا تراشيده‌اند هر دو شريكند .
و در باره آيه وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ يعنى من عهده‌دار نجات شما از هلاكت نيستم در صورتى كه خود مواظبت نكنيد و منظور اينست كه مأموريت من فقط تبليغ است نه اينكه شما