بحار الأنوار ( احتجاجات ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٤

بخش اول احتجاج خداوند تبارك و تعالى با صاحبان مذاهب و اديان مختلف در قرآن كريم

پنهان در نور خورشيد وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ قسم به شب زمانى كه با تاريكى خود روى آورد يا برود وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ و قسم به صبح وقتى بردمد إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ قرآن سخن پيكى با شخصيت است يعنى جبرئيل ( مَكِينٍ ) داراى مقام « مُطاعٍ » ملائكه از او پيروى مىكنند و « ثَمَّ أَمِينٍ » و امين بر وحى است « ثَمَّ » ممكن است متصل به ما قبل يا ما بعد باشد « لَقَدْ رَآهُ » يعنى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله جبرئيل را ديد « بِالْأُفُقِ الْمُبِينِ » مشرق اعلى و ما هو محمد صلى الله عليه و آله نيست « عَلَى الْغَيْبِ » بر غيب آنچه توسط وحى مطلع مىشود يا ساير غيوب متهم . نافع و عاصم و حمزه و ابن عامر « بِضَنِينٍ » با ضاد خوانده‌اند يعنى بخيل نيست يعنى از تبليغ و تعليم خوددار نيست وَ ما هُوَ بِقَوْلِ شَيْطانٍ رَجِيمٍ اين سخنان شيطانها نيست كه استراق سمع كرده باشند و اين رد مىكند گفتار آنها را كه مىگفتند كهانت و سحر است فَأَيْنَ تَذْهَبُونَ نسبت به گمراهى دادن راهى را كه مىپيمايند در امر پيامبر و قرآن مثل تو كه مىگوئى به كسى كه منحرف شده كجا مىروى .

ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ يعنى اى انسان چه چيز تو را جرى كرده بر مخالفت با خداى كريمت الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ آن خدائى كه تو را متناسب و به اندازه لازم افراشته و نيروهاى لازم را در اختيارت گذاشته فِي أَيِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَكَّبَكَ يعنى تو را تركيب نمود به هر صورتى كه خواست ( ما ) زائد است .

فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ قرمزى است كه در افق مغرب ديده مىشود وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ و شب و آنچه جمع كرده آن را و پوشانده از چهارپايان و چيزهاى ديگر . وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ قسم به ماه زمانى كه جمع مىشود و تمام گردد و بدر شود لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ يعنى حالى بعد از حالى ديگر مطابق آن در شدت يا مراتب شدت و گرفتارى بعد از مراتب ديگر كه منظور مرگ و بيم و ترسهاى قيامت است يا اهوال قيامت و ما قبل آن از گرفتاريها بنا بر اينكه جمع طبقه باشد لا يَسْجُدُونَ يعنى خاضع نمىشوند يا اينكه براى آيه سجده به سجده نمىافتند .

( بِما يُوعُونَ ) يعنى آنچه در دل از كفر و دشمنى پنهان مىكنند غَيْرُ مَمْنُونٍ يعنى قطع نشدنى يا منت نهاده شده به آن نعمت بر آنها .

الطارق « 86 » : وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ * وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ * إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ * وَ ما هُوَ