منتخب التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٥

سلطان شمس الدين التمش المخاطب به يمين امير المؤمنين

با قلم تا قرين شدم به جهان * روز من گشت چون جهان قلم

ناگهان با نگار دفتر من * زان درشتى كند سنان قلم

كه به آواز نرم من ماند * نالهء زار ناگهان قلم

گرچه پيوسته در ميان ضرر * داردم نفع بيكران قلم

آخر احوال من نگويد كس * پيش صاحب مگر زبان قلم

خواجه منصور بن سعيد كز اوست * تيز بازار امتحان قلم

آن بزرگى كه دارد از لفظش * بار انصاف كاروان قلم

چون بنان را سوار كرده بود * مركب او خجسته ران قلم

در كفايت كند ركاب گران * پس بگيرد سبك عنان قلم

بر هنر عقل را چو بگمارد * آشكارا كند نهان قلم

و در سنهء ست و عشرين و ستمائة ( 626 ) رسولان عرب از مصر براى او خلعت و القاب آوردند و از اين شادى قبّه‌ها در شهر بستند و جشنها ساختند و هم در اين سال خبر فوت پسر او سلطان ناصر الدين حاكم لكهنوتى رسيد و سلطان بعد از فراغ از مراسم تعزيت نام او را به پسر خرد خويش نهاد كه طبقات ناصرى به نام اوست و در سنهء سبع و عشرين و ستمايه ( 627 ) عزيمت لكهنوتى نمود و فتنهء آن ديار را تسكين داد و حكومت آنجا به عز الملك ملك علاء الدين خافى مفوّض ساخته به دار الملك مراجعت نمود و در سنهء تسع و عشرين و ستمايه ( 629 ) قلعهء گواليار را بگشاد و ملك تاج الدين دبير مملكت در فتح آن قلعه اين رباعى گفته و بر سنگ نقش كردند :

هر قلعه كه سلطان سلاطين بگرفت * از عون خدا و نصرت دين بگرفت

آن قلعهء كاليور و آن حصن حصين * در ستمائه سنهء ثلثين بگرفت

ظاهرا تاريخ محاصره است كه به تفاوت يك سال گفته و در سنهء احدى و ثلثين و ستمائة ( 631 ) به صوب ولايت مالوه يورش نموده بهيلسا را مسخر ساخت و شهر اجين را نيز بگرفت و بتخانه اجين را كه از ششصد سال تعمير يافته بود و مهاكال نام داشت خراب ساخته از بيخ برانداخت و تمثال راى و كرماجيت را كه هنود تاريخ خود از او مىنويسند و جامع اين منتخب به حكم حضرت خليفة الرحمانى