منتخب التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٣

نصير الدين محمد همايون پادشاه غازى

او تاريخى نوشته مشتمل بر احوال فتح هندوستان و شرح غرايب آن و داد سخنورى در آن داد . وفاتش در حدود چنهار در سنهء اربعين و تسعماية ( 940 ) بوده در مدرسه‌يى كه خود ساخته مدفون است .

ديگرى مولانا نادرى سمرقندى است كه از نوادر روزگار و فاضل و جامع كامل بود . او را به نظام نام بديع الجمالى تعلق خاطرى پيدا شده و اين اظهار مضمر مشهور به جهت او گفته كه ، نظم :

من دل شكسته گويم صفت نظام نامى * كه نداشت بىوصالش دل ناتوان نظامى

رباعى

رنجورم و در دل از تو دارم صد غم * بىلعل لبت حريف دردم همه دم

زين عمر ملولم من مسكين غريب * خواهم شود آرامگهم كوى عدم

گوشوار

صفت سنبل شاهد گويم

و از جملهء نتايج طبع نقّاد او اين اشعار است ، غزل :

وه چه خرام است قد يار را * بنده شوم آن قد و رفتار را

يار سوى ما به ترحم نديد * داشت مگر جانب اغيار را

سوى خرابات گذر نادرى * در سر مىكن سر و دستار را

و له

سر كويت كه عمرى بودم آنجا * به عمرى خود كجا آسودم آنجا

به قصد سجده هر جا سر نهادم * تو بودى كعبهء مقصودم آنجا

جهانى محرم و من مانده محروم * همه مقبول و من مردودم آنجا

چه پرسى نادرى چونى در آن كوى * گهى ناخوش گهى خوش بودم آنجا

و اين قصيده به نام پادشاه غفران پناه گفته ، قصيده :

المنة لله كه به جمعيت خاطر * با عيش نشستند حريفان معاصر

گلزار تماشاگه خلق است كه آنجا * در حضرت گل بلبل غايب شده حاضر

عريان ز خزان بود مگر شاهد بستان * كز خرقهء صد پاره گل دوخته ساتر

يكجاست گل و ياسمن و سنبل و ريحان * سلطان بهار آمده با خيل و عساكر