منتخب التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٩

سلطان محمود شاه بن محمد شاه

مغول راى هرسنگ به غدر از دست مسلمانان گرفته بود تاخته از دست بيرمديو بن هرسنگ برآورده در ضبط خويش آورد .

در سنهء ست و ثمانمائة ( 806 ) تاتار خان پسر ظفر خان عاق شده پدر را به غدر مقيد كرده در اساول فرستاد و خود را سلطان ناصر الدين محمد شاه خطاب كرد و با لشكرهاى انبوه به قصد تسخير دهلى روانه گرديد و در اثناى راه عمّ او شمس خان زهر داده تاتار خان را از ميان برداشت و ظفر خان را از بند برآورد و لشكر تمام با او پيوست . بيت :

پدركش پادشاهى را نشايد * و گر شايد بجز شش مه نپايد

و در سنهء سبع و ثمانمائة ( 807 ) اقبال خان به جانب گواليار و اتاوه حركت نمود رايان آن سرحد به تمام در قلعهء اتاوه متحصّن شده تا چهار ماه جنگ قايم داشتند .

آخر چهار فيل و ديگر پيشكشهاى لايق داده در صلح زدند و اقبال خان از آنجا به قنوج رفته با سلطان محمود محاربه كرد و از جهت استحكام حصار كارى نتوانست از پيش برد و بر مطلب خود دست نيافته به دهلى بازگشت .

و در محرم سنهء ثمان و ثمانمائة ( 808 ) به سامانه رفت و از آنجا به روپر آمد و بهرام خان ترك بچه را كه به سارنگ خان مخالف شده بود به حيله به‌دست آورد و پوست از سر او كشيد و از آنجا به جانب ملتان به قصد محاربهء خضر خان روانه گرديد و در تلوندى راى كمال الدين مبين و ديگر زمينداران را همراه گرفته ، نوزدهم ماه جميد الاول سنهء مذكور به نواحى اجودهن در كنار دهنده با خضر خان مصاف داد و چون ادبار به اقبال خان روى آورده بود در حملهء اول شكست يافت و اسب او زخمى گشته نتوانست به‌در برد و لشكريان خضر خان تعاقب نموده سر او را بريده در فتح‌پور از توابع ملتان فرستادند و در ماه جميد الآخر اين سال سلطان محمود به استدعاى امراى دهلى از قنوج آمده باز بر تخت دهلى جلوس نمود و مناصب بر امرا مقرّر فرموده خيل و تبار مبارك خان را به جانب كول روانه گردانيد .

و در ماه جميد الاول سنهء تسع و ثمانمائة ( 809 ) سلطان محمود طرف قنوج سوارى فرمود و از آن طرف سلطان ابراهيم آمده و از آب گنگ گذشته و با يكديگر جنگ ناكرده بازگشتند و سلطان ابراهيم جانب جونپور روان شد و سلطان محمود