منتخب التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤١

سلطان قطب الدين مبارك شاه بن علاء الدين خلجى

و در سنهء ثمان عشر و سبعمائة ( 718 ) سلطان قطب الدين سر سلاحى كوتوال را فرستاد تا در گواليار رفته خضر خان و شادى خان را به درجهء شهادت رسانيد و ديولرانى را طلبيده داخل حرم ساخت و مير خسرو در اين باب مىفرمايد . بيت :

مع القصّه نهانى دان اين راز * ز گنج راز زينسان در كند باز

كه چون سلطان مباركشاه بىمهر * ز تلخى گشت بر خويشان ترش‌چهر

صلاح ملك در خونريزشان ديد * سزاوارى به تيغ تيزشان ديد

بران شد تا كند از كين سگالى * ز انبازان ملك اقليم خالى

نهان سوى خضر خان كس فرستاد * نمودارى به غدر از دل برون داد

كه اى شمعى ز مجلس دور مانده * تنت بيتاب و رخ بىنور مانده

تو مىدانى كه از من نيست اين كار * ستمكش ماند و يكسو شد ستمكار

گرت بنديست از گيتى خداوند * چو وقت آيد همو بگشايد اين بند

نمىشايد درين انديشه تعجيل * به هنجار از وحل بيرون رود پيل

كنون ما هم درين هنجار كاريم * كه با هنجار زان بندت برآريم

چو در خوردى كه باشى مسند آراى * بر اقليمى كنيمت كارفرماى

ولى مهر كسى كاندر دلت رست * نه در خورد علوّ همت تست

دولرانى كه در پيشت كنيزيست * كنيز ار مه بود هم سهل چيزيست « 1 »

شنيدم كان چنان گشت ارجمندت * كه شد پابوس او سرو بلندت

نه بس زيبا بود كز چشم كوتاه * پرستار پرستارى بود شاه

كدو در صحن بستان كيست بارى * كه جويد سربلندى با چنارى

خسى كو بر كف دريا نهد پاى * برد بادش به زخم سيلى از جاى

تمناى دل ما مىكند خواست * كه زان زانونشين بربايدت خاست « 2 »

چو زينجا رفت باز اينجا فرستش * به پايين گاه تخت ما فرستش

چو سوداى دلت كم گشت چيزى * دهيمت باز تا باشد كنيزى

چو شد پيغام گوى و برد پيغام * خضر خان را نماند اندر دل آرام


( 1 ) . نسخه : خيزيست . ( 2 ) . اين بيت در هيچ يك از سه نسخهء بداؤنى نيامده است ، از عشيقه نقل شد .