منتخب التواريخ ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٢

سلطان علاء الدين خلجى

جملهء وقايعى كه در اين يورش روى داد يكى آن بود كه نصرت خان به كمك الغ خان كره به رنتهنبور آمده بود . پيش از آنكه سلطان به آنجا رسد در ايام محاصره روزى سنگى بر سر او رسيد و به عالم ديگر شتافت و يك بازوى سلطان كه عبارت از ظفر خان باشد خود در جنگ قتلغ خواجه شكسته بود ، بازوى دوم نيز حالا شكست . ديگر چون نزول لشكر در نواحى قصبهء پنهيت « 1 » واقع شد ، روزى سلطان شكار قمرغه فرموده شب در صحرا مانده و صباح پگاه سپاه خويش را به هر جانب تعين نموده خود با جمعى معدود بر سربلنديى تماشا مىكرد و در اين اثنا برادرزادهء سلطان اكتخان با جمعى از مغولان نومسلم كه به عهدهء وكيل درى مشغول بودند بىمحابا سر زده درآمده سلطان را به تير گرفتند و بازوى او را مجروح ساختند . چون هواى زمستان بود و سلطان دگله « 2 » پر پنبه پوشيده بود زخمها كارگر نيفتاد و اكتخان خواست كه از اسب فرود آمده سر او را از تن جدا سازد و پايگى چند به لباس موافقت و متابعت « 3 » او درآمده فرياد زدند كه كار سلطان تمام شد و اكتخان به سخن آنها خرسند گشته به تعجيل تمام به لشكرگاه رفته سواره به بارگاه سلطانى درآمده بر تخت نشست و چتر بر سر كشيده و امرا به دستور قديم به توره و تزك سلطانى به بيعت او درآمده هيچ انكارى ظاهر نساختند و اكتخان بىحوصله مغلوب شهوت شده ، همان ساعت قصد اهل حرم خاص نموده و ملك دينار حرمى كه با جماعت خويش مسلح و مكمل بر در حرم پاس مىداشت ، گفت تا سر سلطان را نمىنمايى نمىگذارم كه قدم در اين سراپرده توانى نهاد و سلطان علاء الدين چون از آن تهلكه اندكى به هوش آمده زخمها را بر بست و به خود يقين كرد كه اكتخان به اتفاق امرا كه از من برگشته‌اند جرأت بدين حركت شنيع كرده و اگر نه او خود تنها مرد اين كار نبود . بنابراين خواست با پنجاه و شصت نفرى كه نزد او مانده بود به انداز الغ خان راه جهاين پيش گيرد تا او چه راه نمايد . يك دو مقربى از مقربانش سخافت اين راى روشن كرده او را ترغيب بر رفتن در سراپردهء سلطنت و بارجاى دولت نمودند و تا رسيدن به بارگاه پنجاه سوار به هم رسيدند و اكتخان راه افغان‌پور پيش گرفت و

( 1 ) . نسخه : سون‌پت . ( 2 ) . نسخه : كله . ( 3 ) . نسخه : مبايعت .