همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦٩

مدت خلافت متوكل چهارده سال

ز سيم غريبان درش كرده بود * ز مال يتيمان برآورده بود

ز بيوه‌زنان زر گرفته به زور * بر او خرج كرده در آن شروشور

عمارت نبايد كز اين‌سان كنى * چو زآن زر كنى زود ويران كنى 595

چو آن قصر با خاك هموار شد * يكى گفت كاين كار از آن دار شد

كه شه كشته شد گشت ويران سراى * مشو خيره‌روى و مشو تيره‌راى

يكى نامور گشت تند و درشت * چرا گفت شومى ظلمش بكشت

از آن پيش‌تر مدتى روزگار * برفتند نزديك آن كامكار

بگفتند مردى به مصر اندرون * ز دين مىبرد مردمان را برون 600

ره شرع و اسلام بگذاشتست * طريق دگر مرد برداشتست

فرستاد نه تن طلبكار مرد * خداى جهان بد نگهدار مرد

بشد شاد ذو النون مصرى برش * وز آن مرد رخشنده شد اخترش

جوان چون‌كه بشنيد گفتار پير * شد از گريه چشمش چو دو آبگير

از آن خسروى پاى بيرون نهاد * سر اندر قدمگاه ذو النون نهاد 605

به ره بد حديثى كه با شاه رفت * ز گفتار او شاه بر ماه رفت

خلافت به قولى چنان كم شنود * ورا چارده سال و نه ماه بود

به قولى دگر شانزده سال گفت * شنيده سخن‌ها نشايد نهفت

چو شد كشته شه سى و نه ساله بود * ز قتلش دل خلق پرناله بود

فلك را شه گوهرى رام كرد * چنان قصر را جعفرى نام كرد 610

نديمى بدش فتح خاقان « 1 » به نام * هنرپرور و زيرك و شادكام

خليفه ورا همچو جان داشتى * دمى از خودش دور نگذاشتى

شب و روز با شاه خوردى شراب * به غايت زدى نامبرده رباب

ز ناگه شبى فتح بيمار شد * دل شاه پردرد و تيمار شد

دل شه به درد آمد از درد مرد * گل روى رنگين او گشت زرد 615

به ديدار آن سرور كامكار * خليفه برفتى به روزى دوبار

چو شد رنج و بيمارى فتح سخت * درآمد ز پا خسروانى درخت

( 1 ) برادر فتح بن خاقان را بر مقدمه بفرستاد ، تاريخ ابن خلدون ، 2 / 437 .