همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦٦

مدت خلافت متوكل چهارده سال

سليح و سلب بود و نان بود و آب * كه راندند چون آتش تيزتاب

برفتند بر كوه‌پايه سپاه * از آن زنگيان بود گيتى سياه

فزون بود لشكر ز پنجه هزار * كه گشتند بر پشت اشتر سوار

515 بزرگى كه بر مؤمنان مير بود * پر از دانش و راى و تدبير بود

بفرمود تا هركسى بر فرس * ببستند درحال جفتى جرس

جرس اندرآن بوم هرگز نبود * برآمد فغان تا به چرخ كبود

چو اسبان تازى برانگيختند * همه اشتران پاك بگريختند

ز آواى زنگ و فغان دراى * برفتند آن اشتران باز جاى

520 سياهان فتادند بر خاك پست * شكسته سر و پهلو و پا و دست

بكشتند بىمر به شمشير و تير * گرفتند از ايشان فراوان اسير

گرفتار شد خسرو زنگبار * ببستند بازوش مردان كار

غنيمت گرفتند چندان‌كه بود * به چشم سياهان جهان شد كبود

شه زنگيان را چنان بسته دست * به سامره بردند حيران چو مست

525 فراوان غنيمت از آن داروگير * به نزديك جعفر فرستاد مير

گرفتند از آن زنگيان كان زر * به شمشير و مردى و زور و هنر

شد از مكر مريخ و كيد زحل * در آن‌دم زمين و زمان بىمحل

اذربايجان گشت يكسر خراب * سيه گشت در جوى تبريز آب

به سال چل و يك برون از دو صد * سپهر برين با زمين گشت بد

530 به جنبش درآمد سراسر زمين * چو بگشاد قهر الهى كمين

شد آن شهر فرخنده زيروزبر * شكاف اندرآمد به بوم و به بر

به بسطام شد خانه‌ها سرنگون * جهانى فتادند در خاك‌وخون

براهيم جانان در آن داروگير * به بسطام بد پيش طيفور پير

سپهر هنر . . . * كه چون او . . . عارفين

535 براهيم را گفت كاى بىهمال * شد از زلزله شهر تو پايمال

به تبريز بر جور و بيداد نيست * بجز مسجدت هيچ آباد نيست

. . . شاه پس * مقام تو اى سرور خوش‌نفس

به قومس يكى خانه برپاى نيست * همان دامغان نيز برجاى نيست