همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٢٦

خبر مرگ [ شاه ] جهان معتصم

10 درآورد شمشاد چون بيد خم * به سنگ جفا خرد « 1 » شد جام‌جم

ز تب گشت آن شاه بىتاب‌وتوش * ز سستى نبودش مجال خروش

طبيبان ز هرجا فراز آمدند * شهنشاه را چاره‌ساز آمدند

نبد سود دارو نه شربت مفيد * در آن درد شه روى درمان نديد

سه ماه آن شهنشاه رنجور بود * ز راحت دل نامور دور بود

15 چو صحت بدان شاه ننمود روى * طبيبان شده آن‌چنان چاره‌جوى

چو نوميد شد ناله آغاز كرد * در ژاله بر چشم خود باز كرد

چه چاره كنم گفت در كار خويش * كجا افكنم از دل اين‌بار خويش

كه خواهد رسيدن به فرياد من * خراب است از اين درد بنياد من

نبودم جهاندار جز هشت سال * به زودى سرم شد چنين پايمال

20 ز جمله جهان تاختن كرد مرگ * نه بار است در باغ مانده نه برگ

تگرگ آمد و باغ من شد خراب * شكستند كشتى عمر اندر آب

بدين مايه عمر اندراين آب و خاك * چرا كردم آن جمله مردم هلاك

چرا خون آن مهتران ريختم * چنين گرد فتنه برانگيختم

چرا جمع كردم من اين جمله گنج * براى چه بردم پى خصم رنج

25 زمين را به هستى بينباشتم * هميشه غم نيستى داشتم

ز دنيا تهىدست خواهم شدن * بلندم ، كنون پست خواهم شدن

بسى زاين نشان گفت و بربست بار * به خاك اندرون شد سرانجام كار

شهى زآن نشان جان به زارى سپرد * در آن شيون و سوگوارى بمرد

زر و سيم شاهيش نگرفت دست * اجل ناگهان دست و پايش ببست

30 از آن نامور بازپرداختند * ز بادش به خاك اندر انداختند

به سامره كردند جاى امير * بر او زار ناليد گردون چو زير

يكى قبر كردند بر خاك شاه * سرش برگذشته ز خورشيد و ماه

بخفت اندرآن خسرو كامياب * بشد سال‌ها درنيامد ز خواب

چل و هشت سالش فزون‌تر نبود * ز باغ اميدش بسى برنبود

( 1 ) خورد