همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦١٧

خبر قتل افشين كه چون بود

چنين گفت افشين كه اى نامور * به دانش بود آدمى جانور

هميشه هنر بايد آموختن * چراغ بزرگى برافروختن

بدين كار بر من بهانه مگير * به رزم اندرون زخم شمشير و تير 295

خورد مرد ، باشد از آن بىخبر * نگردد از آن زخم زيروزبر

نمىيارم اين كار كرد از خطر * چگونه خورم زخم‌ها از نظر

ورا گفت قاضى تو را دفترى است * كه بر بند او بابها گوهرى است

ز ديباست از حله كرده به زر * مكلل به ياقوت و درّ و گهر

درآن جايگه شيوهء كافرى است * تو خوانى و آن نامهء . . . 300

به دو گفت افشين كه هست آن كتاب * به نزديك من از طريق صواب

ز جد آن به ميراث مانده به من * نبشته در آنجا ز هر در سخن

همه قصهء پادشاهان پيش * بيان كرده آن جمله بر جاى خويش

ز كارى كه آن خسروان كرده‌اند * يكايك در آنجا بيان كرده‌اند

پى فايده خوانم آن را مدام * به خواندن نپوشانم از خاص‌وعام 305

دراو حكمت و پندها بىمر است * سخن هرچه خواهى در آن دفتر است

كتاب كليله بسى خوانده‌اى * به هرجا مثل‌هاى او رانده‌اى

همان طرز باشد كتاب رهى * به من بر بهانه چرا مىنهى

نكردم من آن را مطلا به زر * چنان جد من كرد از آن پيش‌تر

چو ما را بدان اختيارى نبود * بر آنجا رها كردم اى كان جود 310

چنين گفت قاضى به مؤبد كه خيز * بگو آنچه زاو ديده‌اى بىستيز

به دو گفت موبد كه اى نامدار * يكى روز افشين ناهوشيار

بفرمود تا گوسپند سياه * بيارند نزديك اين كينه‌خواه

ز پشتش بفرمود بركند موى * برآورد شمشير آن زشت‌خوى

نبودش ز يزدان به دل ترس و بيم * بزد گوسپند سيه را دونيم 315

شد اندر ميانش زمانى نهفت * پس آن‌گاه با مردم خويش گفت

كه جدان من زاين گرفتند فال * از اين خون بر آن مهتران بد جلال

از اين گوشت آن مرد نادان بخورد * پس آن‌گاه زاين‌سان سخن ياد كرد

كه اين گوشت بهتر ز . . . بود * به نزد مغان كشته مشكل بود