همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩٩

برون آمدن مازيار گبر از مازندران

به تيغ حسد خويشتن را بكشت * وزآن‌جاى شد روزگارش درشت

به گفتار افشين با هوش‌يار * برآشفت با مير خود مازيار

در آن بوم بنياد عصيان نهاد * وز آن بار اندوه بر جان نهاد 70

دمش داد افشين و آن‌دم بخورد * برآمد چو باد و فروشد چو گرد

فرستادن مال بگرفت باز * سوى رى ببردند سيم از فراز

از آن كار آگاه شد شهريار * فرستاد پيكى بر مازيار

كه آغازكردى به گرگان سگى * گمان برده بودم كه تو زيركى

اگر زندگانيت بايد به‌كار * مبر از پى مال خود روزگار 75

نه‌اى زيرك اى جاهل بدنشان * كشيدى سر از حكم گردن‌كشان

تو زر خراجى كه دارى درست * روان‌تر به فرزند طاهر فرست

تپانچه مزن با درفش و تبر * كز اين‌جا شوى ناگهان پىسپر

سر از چنبر امر بيرون مكش * تن خسته در خاك و در خون مكش

مپز بيشتر زاين هوس‌هاى خام * پى دانه خود را ميفكن به دام 80

چو نامه بر گبر ماحون ( ؟ ) رسيد * دل و ديدهء خويش در خون كشيد

فرستاد نزد خليفه جواب * كزاين‌پس نپوشم به گل آفتاب

خراج خراسان و اين مال نيز * نخواهم فرستاد بهر « 1 » تو نيز

تو را بر من و مال من دست نيست * تو گويى به هرجا كه اين هست نيست

به غربيل ازاين‌پس مپيماى آب * ازاين‌پس نبينى جوى زر به خواب 85

دگر مال گرگان نبينى به چشم * چو عناب رخ را مگردان ز خشم

سپه جمع كرد آن پسنديده مرد * ز مازندران خيل در پيش كرد

به قتل و به غارت چو بگشاد دست * ره كام بر نامداران ببست

ز دهقان طلب كرد مرد از لجاج * به زور و ستم هفت ساله خراج

كسى را كه آن زر نبد بند كرد * دل خود بدان كار خرسند كرد 90

به جوى اندرون آب‌ها گشت شور * همه ملك بستد ز مردم به زور

ز بيچارگان بستد آن بدنژاد * به اقطاع يكسر به لشكر بداد

( 1 ) بر