همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧٦

رفتن افشين به حرب بابك خرم‌دين

ورا زآن خرابى خبردار كرد * امام جهان را دل‌افگار كرد

390 برآمد به‌هم چون حكايت شنيد * يكى باد سرد از جگر بركشيد

به بغداد آن روز لشكر نبود * يكى مرد با گرز و خنجر نبود

فرستاد حالى به هر بوم‌وبر * برون كرد از هر مقامى حشر

سپه كرد مهتر ز كشور برون * ز گنج اندرون كرد گوهر برون

به لشكر به خروارها سيم داد * شهان را بدان كار تعليم داد

395 به يك هفته شد كار لشكر بساخت * به گردون گردان علم برفراخت

بفرمود تا رفت اخترشناس * گرفت از فلك اختران را قياس

سطرلاب و زيج شهى پيش خواست * روان بر سر تخت زد ميل راست

چو نيك و بد اختران را بديد * سوى معتصم نامور بنگريد

چنين گفت كاى شاه ، رفتن خطاست * نگويد خردمند الا كه راست

400 به بغداد يك ماه آرام گير * وز آن توسن چرخ را رام گير

چو بر تيغ بهرام و كيوان ببر * به پايان رسد چارهء روم گر

خليفه چو بشنيد شد تند و تيز * به گويندهء فال گفتا كه خيز

كه من در قران زحل ننگرم * هم امروز لشكر به بيرون برم

بگفت اين و بر اسب خنگى نشست * روان كرد مانندهء پيل مست

405 ز بغداد بيرون شد آن شهريار * سعادت بشد جفت و اقبال يار

روان كرد لشكر بسان نجوم * درآمد چو درياى جوشان به روم

خبردار شد قيصر نامدار * پريشان شد از گردش روزگار

بترسيد وز آن‌جا كه بد بازگشت * دلش با غم و محنت انباز گشت

دگربار در اندرون شد نهفت * به تَرك بزرگى و شاهى بگفت

410 امام جهان روم بگرفت شاد * قدم بر سر چرخ گردان نهاد

مقامى كه بد كرده قيصر خراب * بفرمود آباد كردن در آب

برآورد بنيادهاى عظيم * ز آب اندر ، آن شهريار كريم

دو ساله ز روم اندرون بىلجاج * سرافراز بستد به مردى خراج

ورا شاعرى بود با كام و نام * سرافراز را نام بد بو تمام

415 بر آن حال وارد ثنايى بگفت * جواهر به الماس انديشه سفت