همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٨

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

200 چو بانگ نماز آمد او را به گوش * ز مغزش برون رفت با عقل هوش

ز گچ‌كوب و از شط به ياد آمدش * به دل سيم و زر همچو باد آمدش

نبودش درم بدنشان وام كرد * بياورد از بيم من همچو گرد

ورا ترس و انديشه بود از جوال * ز من آن‌كه بر طبل كوبم دوال

ازاين‌روى زر شما بازداد * اگر نى برش بد سخن همچو باد

205 بر آن پير كرد آفرين‌ها جوان * وز آن جايگه كامران شد روان

ز تركان چو شد معتصم باخبر * كه كردند بغداد زير و زبر

همان شهريان نيز گشتند تيز * غلامان او را كشند از ستيز

ز بغداديان شاه دل برگرفت * بشد سوى سامره ره برگرفت

به دو كار سامره خود گفته بود * از او حال مسرور بنهفته بود

210 چو شد سوى سامره شاه بزرگ * بدان‌جا بزد بارگاه بزرگ

خوش آمد به غايت ورا آن ديار * بگشت آن همه بوم‌وبر شهريار

همى خواست آنجا بناها نهاد * . . . شه زير و بالا نهاد

بهار آمد آنجا بيفزود آب * زمين جمله بگرفت نگشود آب

نشايست آن سال بنياد كرد * به پيش لب دجله آباد كرد

215 ز سامره گرديد آن سال باز * بيامد به بغداد گردن‌فراز

چو بنشست سال دوم آب‌خيز * به سامره شد شه ز بغداد تيز

غلامان خود را سراسر ببرد * دل و جان به كار عمارت سپرد

پسر بد مر او را يكى خويش‌كام * كه هارون واثق ورا بود نام

ورا نيز با خويش همراه كرد * عمارت به سامره آن‌گاه كرد

220 يكى سال از آن‌جا نشد دور شاه * سراها برآورد تا برج ماه

وزيرى بد آن شاه را فضل نام * به هر كار داننده بد خويش‌كام

ورا بر عمارت فرو داشت مير * بدان كار مشغول مىبد وزير

بكرد اندر آن بوم و برزن مقام * پسنديده تا شد بناها تمام

به اول كه بر تخت بنشست مير * ورا بود فضل بن مروان وزير

225 به اول دبيرى سرافراز بود * بر معتصم سرفرازى نمود

چو شد معتصم بر زمانه امام * وزارت به دو داد از راه نام