همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٧

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

در اين كار زر كاهلى خواجه كرد * به من برفشاند آن نكوهيده گرد

تو آن بر من اى نامبرده مگير * چو مىخواهمت عذر ، اندر پذير

ز من بيش جايى شكايت مكن * شكايت چه باشد ، حكايت من 175

نگويم ، به دو گفت جز شكر باز * نباشد چو تو در جهان سرفراز

بگفت اين و آمد برون شادكام * سوى خانه شد پخت چندى طعام

ز بادام و شكر چو سر برفراخت * يكى صحن حلواى شيرين بساخت

بياورد نزديك آن پيرمرد * به نزدش نهاد آفرين ياد كرد

بخورد و بدان كودكان نيز داد * براو نوجوان آفرين كرد ياد 180

بپرسيد از آن پير گوينده باز * كه ماندم عجايب ز تو سرفراز

كه اين ترك را هركه در شهر بود * ز ترسا و مؤمن ز گبر و جهود

ز قاضى و مفتى و از مير داد * رئيس و بزرگان فرخ‌نژاد

برفتند و گفتند و كردند ياد * بدان مهتران نيم جو زر نداد

تو نزدش يكى كودك نارسيد * فرستادى اندر زمان زر كشيد 185

مرا برد پوشيده تشريف داد * ازآن‌پس كه دستار بر سر نهاد

ز من عذرها خواست ز اندازه بيش * بگو تا بدانم من آن راز خويش

كه اين قدر و رفعت تو را از كجاست * بگو تا بدانم سخن‌هاى راست

چو بشنيد از او پير شيرين سخن * زمانى فرو شد به خود زاين سخن

پس آن‌گاه آن قصه را بازگفت * نه پوشيده پنهان ، به آواز گفت 190

حديث زن و قصهء ترك مست * زدن خلق را آن‌چنان چوب دست

شدن بر منار اندر آن تيره‌شب * به دادن نمازى چنان بو العجب

از آن خواندن او به درگاه شاه * وز آن بردن ترك بسته به راه

وز آن كردن اندر جوالش نهفت * وز آن خرد كردن ورا بازگفت

وز آن ترك را در شط انداختن * وز آن بدنشان باز پرداختن 195

يكايك چو درّ درى گفت باز * وزآن‌پس بگفتش ز بانگ نماز

مرا گفت بانگ نماز است يار * كه فرمان چنين است از شهريار

كه هركس كه كارى كند در جهان * كه بد باشد آن آشكار و نهان

تو بيگاه كن خيز بانگ نماز * بر ترك پيغام دادم به راز