همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٣

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

پى ترك كردى شب و روز وام * نهادى ز تلبيس بر راه دام

ز هركس كه بگرفتى او سيم و زر * ندادى جوى باز آن بىهنر

ادا وعده بودى و دشنام و چوب * در ترك خالى نبودى ز كوب

بدان پير زآن‌پس ندادند وام * بدانست احوال او خاص‌وعام 70

به شهر اندرون ترك شد تنگدست * درآمد به كارش ز ده جا شكست

يكى روز با خواجهء خويش گفت * كه تا كى شوم با غم و غصه جفت

تهى شد ز آش و درم كاس‌وكيس * تو دارى دل پاك و نفس نفيس

برو بهر ما اندكى وام كن * بر خواجگان يك‌دم آرام كن

به دو گفت پير اى جوان‌بخت من * بگشتم در اين شهر و هر انجمن 75

اداى تو دانست هركس كه بود * ندارد سخن گفتنم نيز سود

غريبى در اين شهر يار من است * به جان مىكند هرچه كار من است

تنك‌مايه مرد است آن نامدار * فزون چيزكى نيستش « 1 » آشكار

ورا مايه نبود ز سيصد فزون * بخوانش بر خويش اى رهنمون

تو خود خواه از او آنچه بايد به وام * كه از تو شود شرمسار آن همام 80

ندارد ز تو آنچه دارد دريغ * كريم است بر تو ، ببارد چو ميغ

يكى ميهمان كرد ترك سترگ * طلب كرد آن خواجه را زود ترك

چو آمد برش ترك برپاى خاست « 2 » * سرافراز را برد بر دست راست

نشاندش به صد عزوناز آن امير * سخن گفت با او چو شهد و چو شير

ببردند حالى گران خوان برش * بر آنجا ز صد گونه افزون خورش 85

[ محبت ] همىكرد با خواجه مير * نواله همىدادش آن بىنظير

بدان‌سان كه شد خواجه زاو شرمسار * ز خوردن چو فارغ شدند آن دو يار

چنين گفت با مرد داننده ترك * كه كردى تو امروز ما را بزرگ

مزين شد از تو سرير و سراى * نديدم چو تو خواجه پاكيزه‌راى

مرا با تو افتاد پيوند جان * كنون برنخيزم من از بند جان 90

جدا خود نبايد كه باشى ز من * شب و روز باش اندراين انجمن

( 1 ) نيست ( 2 ) خواست