همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٢

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

40 چو بشنيد شاه آن سرافرازمرد * بزد دست بر دست و فرياد كرد

بفرمود صد مرد را شهريار * كه رفتند حالى چو باد بهار

شكستند حالى در ترك مست * ببردند نزد شهش بسته دست

زن نازنين را ببردند نيز * به نزديك آن خسرو باتميز

نظر كرد در ترك خسرو به خشم * پر از خون دل كرد طاس دو چشم

45 به دو گفت كاى كافر خيره‌كار * چنين كارها مىكنى آشكار

به من در چه ديدى ز جور و ستم * كه كردى از اين‌سان زنى را ستم

نهادى برون از حد خويش پاى * نترسيدى از خشم و قهر خداى

زبان ترك را در دهان لال گشت * پريشان چو زلف بتان حال گشت

بفرمود خسرو پى چوب را * بر خويش خواندن دو گچ‌كوب را

50 جوالى بفرمود بردن بزرگ * خليفه همان‌دم پى كار ترك

بفرمود تا ترك شد در جوال * سرش بست حالى به بند دوال

برفتند آن هر دو كوبنده مرد * به زخم گران ترك را پست كرد

چو زآن بدنشان بازپرداختند * ز قصرش به دجله درانداختند

پس آن‌گاه آن پير را پيش خواند * وز آن در سخن چند با او براند

55 ببخشيد او را يكى بدره زر * به تشريف شاهش بپوشيد بر

به دو گفت از كارها باخبر * همىباش خرم در اين بوم‌وبر

هرآنگه كه ديدى از اين كار باز * به بيگاه كن زود بانگ نماز

بفرمود تا خادمى باتميز * برفتند با آن زن و شش كنيز

ببردند نزديك شويش به ناز * بگفتند با او حكايت به راز

60 كه زن پيش بانو بد اندر حرم * مقامى است چون بوستان ارم

چو با او سخن داشت بانو به راز * سوى خانه زآن آمد او ديرباز

زمين را ببوسيد فرزانه‌مرد * بر ايشان ز جان‌آفرين ياد كرد

بشد پير درزى و تشريف برد * يكى اطلسى آستر كرده برد

برآمد بر اين كار يك چندگاه * در اين كارها كرد بايد نگاه

65 يكى ترك بود از غلامان شاه * اميرى بدى در ميان سپاه

ورا خواجه‌اى بود دانا و پير * ورا گشته هم كدخدا هم دبير