همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥١

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

ز پيش در آن خلق بگريختند * به دام بلا در نياويختند 15

مؤذن نمىرفت از آن‌جاى دور * به كنجى دراستاد بر پاى دور

در آن‌دم كه آن ترك آشفته بود * به موذن زن نوجوان گفته بود

كه زنهار درياب كار مرا * به جان گوش [ كن ] زينهار مرا

كه يك روز خوردست شويم طلاق * گشادست بر من طريق فراق

كه گر يك شب از من شوى دور تر * بمانى همه سال رنجورتر 20

نبينى دگر تا ابد روى من * چو سوگند خورده بود شوى من

چه باشد بگو اين زمان چار من * كه خواهد بدن در جهان يار من

مؤذن ازاين‌روى پردرد بود * دلش گرم وز غم دمش سرد بود

چو از شب يكى ساعت اندر گذشت * مؤذن از آن كار ديوانه گشت

به دل گفت تدبير اين كار چيست * مرا اندراين تيره‌شب يار كيست 25

زن ديگران در بر ترك مست * چه چاره كنم رفت كارم ز دست

به دل گفت پير مؤذن كه من * كنم بازىاى اندراين انجمن

كز آن بازگويند تا جاودان * ميان بزرگان دانا ، روان

بگفت اين و شد ناتوان برفراز * بگفت از سر درد بانگ نماز

خليفه در آن لحظه بيدار بود * پى كار تركان دل‌افگار بود 30

چو بانگ نماز آمدش سوى گوش * دل نامبرده درآمد به جوش

چه هنگام بانگ نماز است گفت * مؤذن مگر نيست با عقل جفت

بياريد او را به نزديك من * برفتند جمعى از آن انجمن

ببردند آن مرد را نزد شاه * در او كرد خسرو به هيبت نگاه

به دو گفت كاى پير بىرسم‌وساز * چه هنگام دادى نداى « 1 » نماز 35

مگر از دماغت خرد گشت دور * چراغ دلت را نماندست نور

مگر بنگ يا باده خوردى به شب * كه افتادى از خشم در تاب‌وتب

چنين گفت پير پسنديده كار * كه اى كامران حال من گوش‌دار

كه بىگاه بهرچه دادم نماز * به شه آن سخن يك‌به‌يك گفت باز

( 1 ) نكويى