همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٥٠

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

غلامان تو خون ما ريختند * بسى خلق كشتند و آويختند

زبان را ندارند از ما نگاه * پراكنده گويند بىگاه‌وگاه

بكشتند ما را به زخم زبان * چو ما گوسپنديم و تو سرشبان

به دست آن غلامان مرا مىزنند * بن و بيخ ما جمله برمىكنند

65 سر طفلكان چون فرس تاختند * به پاى ستوران درانداختند

مكن آنچه هرگز نكردست كس * به فرياد اين قوم بيچاره رس

بشد چاوشى تا زند بر سرش * براند ز نزد شه كشورش

بدان مرد شاه سرافراز گفت * به نزد بزرگان به آواز گفت

بمان تا بگويد همه‌حال خويش * مرانش به تندى و تيزى ز پيش

70 بر معتصم پير آزادمرد * سخن آنچه بد در دلش ياد كرد

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

صفت عدل معتصم و احوال پير مؤذن با ترك

باستاد و بشنيد و شد در سراى * ز كار غلامان دگرگونه راى

عجب بازىاى آن شب آمد پديد * بگويم ، به جان باز بايد شنيد

غلامى بد او را بزرگ و پليد * كه خوردى شب و روز بىخود [ نبيد ]

در اين روز آن ترك مى خورده بود * ز پرخوردن آن شوم قى كرده بود

5 زنى ديد مستوره در راه ، ترك * گرفتش در آن راه ناگاه ترك

كشانش همىبرد بدكار مرد * زن نازنين بانگ و فرياد كرد

مؤذن بدانجا يكى پير بود * كه با دانش و رأى و تدبير بود

بشد با گروهى بر ترك مست * مگر باز دارد از آن كار دست

برآشفت ترك نكوهيده كار * بزد بر سر پير ، چوبى سه چار

10 زن نوجوان را سوى خانه برد * دل و جان او را به محنت سپرد

بشد پير زارى و فرياد كرد * بر آن در فغان مرد آزاد كرد

خبر شد بر كدخدايان كوى * بر آن درشدند آن سران جنگجوى

چو انبوه گشتند بر در سران * برون آمد از خانه جنگى گران

فتادند در خواجگان چون پلنگ * زدند آن سران را به گرز و به سنگ