همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٩

خبر عمارتى كه معتصم به سامره [ كرد ]

چهارم ايتاخ آن جهانجوى گرد * كه از همسران گوى مردى ببرد

چو اين چار سلطان كشور شدند * بزرگ و اميران لشكر شدند

چو تركان برون آمدند از نهفت * ورا شاعرى بهر اين مدح گفت

غلامان ترك اندرآن بوم‌وبر * گشادند بال و كشيدند پر

بر اسبان تازى نشستند تيز * همىتاختندى به كين و ستيز 40

بينداختندى سران را ز پاى * در آن تاختن مردم تيره‌راى

بمُردى بسى خلق در پاى اسب * كه بودند تركان چو آذرگشسب

چو خصمان خبر يافتندى ز كار * به دنبال . . .

بكشتندى آن را كه تنها بدى * چو يوزان « 1 » در آن كوه و صحرا بدى

چنان شد در آن شهر تاجيك و ترك * كه در كوه و صحرا بود ميش و گرگ 45

در آن بوم‌وبر كار جايى رسيد * كه هردم غلامى . . .

خليفه فروماند از آن كاروبار * ندانست آن درد را كرد « 2 » چار

ز تركان دل شاه مىبود تنگ * گهى در شتاب و گهى در درنگ

بمانم همىگفت بغداد را * به جا اين بروبوم آباد را

طلب كرد جايى كه آن‌جا رود * ز زير آن سرافراز بالا رود 50

يكى روز مىرفت با لشكرى * درخشان چو از آسمان اخترى

يكى پير در پيش آن شاه رفت * خروشنده با ناله و آه رفت

بترس از خدا ، گفت اى شهريار * عزيزان ما را مكن زار و خوار

بينديش از كردگار بلند * به ما بر در ظلم تركان ببند

تو آن كن كه با خلق باب تو كرد * برآورد از ظالمان دود و گرد 55

غلامان ترك تو ما را به درد * بكشتند و بر سر فشانند گرد

فكندند طفلان ما را به زور * بكشتند در زير پاى ستور

زنان را كشيدند يكسر به موى * به رسوايى اى شه ز خانه به كوى

ربايند دستار پيران ز سر * برند و زنند اى شه پرهنر

نديديم هرگز ز عباسيان * از اين‌سان كه بينيم از تو زيان 60

( 1 ) يومان ( 2 ) برد