همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٨

خبر عمارتى كه معتصم به سامره [ كرد ]

بيامد به سامره يك چندگاه * كه او را بد انديشه نيز از سپاه

10 بدان‌جا بنا كرد قصرى بلند * برآورد بالاى او ده كمند

همىخواست شهرى بنا كرد مرد * كه از لشكرش بود دل پر ز درد

بهانه همىجست شاه جهان * همىكرد خود را ز لشكر نهان

ز لشكر همىرفت شه دور تر * زمان تا زمان بود رنجورتر

به سامره بنا چو بر كار شد * بدان شغل خلقى ورا يار شد

15 ز ناگه بشوريد آن سال شام * نشد آن بناهاى عالى تمام

برفت او سوى شام و لشكر كشيد * به چرخ روان رايتى بركشيد

به رُقه شد آن شاه و آنجا نشست * به بغداد كم رفت آن دين‌پرست

نماندى كه لشكر بدى نزد شاه * پراكنده كردى به هر جايگاه

به مسرور بخشيد آن قصر مير * به رُقه چو شد نامور جاىگير

20 پس از وى امين بود قائم مقام * به بغداد بودى دلاور مدام

چو او كشته شد از خراسان چو تير * بيامد به بغداد مأمون مير

مقامش به بغداد بد سال و ماه * و ليكن پراكنده بودى سپاه

چو شد معتصم بر جهان كدخداى * بياراست گيتى به روى و به راى

دو سال آن شهنشه به بغداد بود * همه كار او دادن داد بود

25 غلامان قفچاقش افزون شدند * ز اندازهء خويش بيرون شدند

غلامان قفچاق را بركشيد * ز گردون گردنده برتر كشيد

از آن هر غلامى يكى مير شد * چو شاهان عالم جهان‌گير شد

ز سقلاب و بربر چو برخاستى * غلامان بسته كمر خواستى

چو ميل دلش بود سوى غلام * نكردى بر آزادمردم سلام

30 به درگاه آن پادشاه بزرگ * فرستاد هركس غلامان ترك

در آن بوم‌وبر ترك انبوه شد * وز آن قوم مردم پراندوه شد

ز تركان گزين كرد سرور چهار * كه بودند شايستهء كارزار

غلامان خود را بديشان سپرد * به ميرى از آن چار تن نام برد

يكى زآن سران بود خياط نام * دوم بد وصيف آن يل خويش‌كام

35 بغاى بزرگ آن سيم مير بود * كه بادانش و راى و تدبير بود