همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤٥

خروج محمد بن ابى القاسم بن عمر بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب

امير نسا زاو خبردار شد * به دستش محمد گرفتار شد 40

ببردند بسته ورا پيش مير * بفرمود عبد اللّه بىنظير

كه او را به بغداد بردند پست * بر اشتر سراسيمه و بسته دست

چه بنديم دل در جهان فريب * كه چون برد بالا ، نمايد نشيب

ورا معتصم كرد محبوس زود * به جايى كه آن ملك مسرور بود

سيه خادمى بود مسرور نام * كه او داد اول به منصور جام 45

سياهى بد از مشترى پير تو * ز كيوان به صد پايه دلگيرتر

به زندان بد اندر سراى كبير « 1 » * ز گيلان بيامد سه تن همچو تير

شب تيره چون دود بالا شدند * به بالا ، نه از بهر كالا شدند

پى پور حيدر كه بد پاك‌زاد * بر آن بام رفتند مانند باد

در بام آهسته بشكافتند * بَرِ آن سرافراز ره يافتند 50

بريدند بندش به سوهان تيز * ببردند با جان شيرين ستيز

به بالاش بردند وز راه بام * بجستند چون مرغ بسته ز دام

نشستند بر مركبان چو باد * براندند و كردند زآن كار ياد

چو مسرور از آن كار آگاه شد * منادىكنان بر سر راه شد

همىگفت هركس كه آرد خبر * بر من از آن مردم راه بر 55

ببخشم درم در زمان سىهزار * برفتند مردم چو باد بهار

سراسيمه برجاى بشتافتند * بسىشان بجستند ، كم يافتند

چو نوميد گشتند بازآمدند * بر خادم سرفراز آمدند

خدا آن جوانمرد را يار شد * تنش را ز هر بد نگه‌دار شد

بيامد بر معتصم آگهى * كه شد بصره از نامداران تهى 60

ز كيش و ز عمان سياهان زشت * چو ديوان دير و سگان كنشت

[ به سوداى ] بصره برون آمدند * در آن خاك جوياى خون آمدند

شب و روز دزدند و ره مىزنند * سياهان زنگى چو اهريمنند

ز بيم بد آن سگان سياه * نيارد كس از خانه رفتن به راه

( 1 ) به عامل نسا خبر داد . عامل او را بگرفت و نزد معتصم فرستاد . معتصم او را نزد مسرور كبير حبس نمود ، تاريخ ابن خلدون ، ترجمهء عبد المحمد آيتى ، ج 2 ، ص 399 .