همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٩

خبر مرگ مأمون كه چون بود

مرا چرخ از اين آرزو بازداشت * به دل در زمانه يكى راز داشت

بگفت اين و تاب و توانش برفت * به خاك اندر آب روانش برفت 75

برآسود از رنج و آز و نياز * تو گفتى نبد هرگز آن سرفراز

نبودش فزون از چل و هشت سال * چو رفت اختر عمر او در و بال

دو ده سال بد « 1 » شهريار جهان * جز اين نيست با خلق كار جهان

كه برمىكشد تا سپهر بلند * دگربار زير افكند مستمند

امام جهان بود افزون ز بيست * يكى ماه ، بر وى فلك خون گريست 80

به قول دگر پنج مه بود بيش * به آخر برون رفت از جاى خويش

به طرسوس مرد آن شه كامكار * نهان گردد آن كس كه شد آشكار

يكى مرد بودست خاقان به نام * ز جمع نديمان آن خويش‌كام

به طرسوس در ، خانه‌اى كرده بود * سرش تا به كيوان برآورده بود

در آن خانه شد دخمهء شهريار * جز اين نيست بازيچهء روزگار 85

چو شد خان خاقان درآن‌جاى خواب * روان گشت بر خاك ره خون چو آب

ز خون لعل شد چشم‌هاى سران * نشستند بر خاك بر مهتران « 2 »

رشيد جهاندار بر طوس مرد * زمانه ورا سوى طرسوس برد

گر از طوس [ و ] طرسوس يادآورى * ز دل بر لبت سردباد آورى

بدانى كه دنياى دون هيچ نيست * برون باد ، از « 3 » اندرون هيچ نيست 90

برآمد ز مأمون شهى و مهى * جهان گشت از آن نامبرده تهى

ميانه يكى مرد بد سرفراز * نه كوتاه بودى قدش نى دراز

به گونه سيه‌چرده و زردروى * ميان تنگ مانند باريك‌موى

شنيدم كه پيشانيش تنگ بود * همان سيب رويش بهىرنگ بود

درازش بدى ريش و بينى بلند * پس افكنده گيسو بسان كمند 95

يكى خال بودش بَرِ روى راست * هم آخر چنان خال رويش بكاست

قوى پادشاهى بدى باشكوه * هنرمند و بينا « 4 » و دانش‌پژوه

ز هر دو طرف گشته ريشش سپيد * ز گيتى برفت و ببد پراميد

( 1 ) بر ( 2 ) نشستن بر خاك و مهتران ( 3 ) ز ( 4 ) وسنا