همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٤

برون آوردن ابو سرايا علوى ، طباطبا را در كوفه

بود بىشك آن كس كم از بت‌پرست * به‌زودى شود آن نكوهيده پست

ز فرزند حنبل بپرسيد مير * كز اين دو ، يكى كار در پيش گير

تو مخلوق خوانش بهانه مجوى * وگرنى روان غير مخلوق گوى « 1 »

230 چو مخلوق گويى برستى ز من * وگر غير مخلوق در انجمن

به يزدان كه برپاى برم سرت * به طعمه سگان را دهم پيكرت

بزرگان مأمون امان خواستند * زبان را به خواهش بياراستند

بگفتند با شهريار جهان * كه نتوان سخن كرد از تو نهان

امان خواست صفوان ز سيد به راز * دو مه گفت پيغمبر سرفراز

235 امان داد [ آن ] مرد را چار ماه * بگردان دلت را ز آيين « 2 » و راه

بديشان نداد آن دلاور امان * دلش « 3 » گشت بر اهل دين بدگمان

بفرمود تا دست آن چند مرد * ببستند و بردند و محبوس كرد

چو آتش زدند آن سران را به چوب * وز آن ضرب يكسر شده پاىكوب

بيامد ز ناگه به مأمون خبر * كه شد روم تا شام زيروزبر

240 ز بغداد بيرون شد آن شهريار * روان گشت با او سپه صد هزار

چو آمد به طرسوس مأمون ز راه * روان شد سوى روم بىمر سپاه

ز طرسوس مأمون يكى نامه كرد * به نزد براهيم آن شيرمرد

كه تو احمد حنبلى را بخوان * بر خويشتن ، و اين سخن بازران

بيا و بدان نام‌برده بگوى * كه زاين بيش با من بهانه مجوى

245 كه تا پيش رويت مسلمان شوند * خدا و نبى را به فرمان شوند

بگويند مخلوق باشد كلام * چو گفتند رستند « 4 » و شد شادكام

اگر سر بپيچند زاين ماجرا * مزن تن ، به‌زودى خبر كن مرا

چو نامه بر نامبرده رسيد * نشان جهاندار مأمون بديد

به زندان فرستاد پيش سران * برفتند بر پاى بند گران

250 بدان سروران نامه را عرض كرد * جواب اين‌چنين داد فرزانه‌مرد

كه من پيش مأمون سخن گفته‌ام * به الماس دانش گهر سفته‌ام

( 1 ) اين بيت تكرار بيت شمارهء 226 است . ( 2 ) امن ( 3 ) دل ( 4 ) استد