همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٣

برون آوردن ابو سرايا علوى ، طباطبا را در كوفه

سوى جده شد مرد سر پرستيز * به خونش سر خنجر چرخ تيز

در آن برزن آن مير زنهار « 1 » خواست * ورا داد زنهار شد كار راست

سوى مكه بردند او را به درد * نبود جرم ( ؟ ) خويش را خلع كرد

به فرمان مأمون درآورد سر * ز دل كرد بيعت بر آن نامور 205

درآمد براهيم در مكه شاد * ز مأمون سخن كرد هر جاى ياد

دگربار هركس كه بد خاص [ وعام ] * ز مأمون در آن شهر بردند نام

بفرمود عباسى نامدار * كه تا جعفرى را نژند و نزار

. . . درآمد ز خواب * سيه بد درونش چو پرغراب

حكايت ازاين شيوه آغاز كرد * در فتنه بر مردمان باز كرد 210

به مروان دانا پراكنده گفت * دلش پر ز كين بد پراكنده گفت

[ كه ] هر كاو كلام خدا را قديم * بگويد ميانش [ بسازم ] دونيم

وز آن پس در آتش دراندازمش * چو ارزيز در بوته بگدازمش

از آن مذهب شيعه آمد برون * زمان تا زمان گشت قدرش فزون

ز اول ورا مذهب شيعه بود * بدان شغل از خلق دل مىربود 215

چو پور رضا را چنان زهر داد * بمرد آن سرافراز بادين‌وداد

همه خلق بغداد را خواند پيش * سخن گفت ، مأمو [ ن ] ز اندازه بيش

چو ابليس ، مأمون دلش را ز راه * ببرد و درونش چنان شد سياه

از اين شيوه گفتن سخن كرد شاد * پس آن‌گه برون گشت « 2 » [ از ] پرده راز

به مأمون چنين گفت فرزانه راست * كه قرآن حقيقت كلام خداست 220

ورا جملهء خلق تصديق كرد * مگر چارده تن كه بودند مرد

يكى احمد حنبل نامدار * كه مثلش نبود اندرآن روزگار

بگيرى ورا ، خون بريزم به خاك * ندانم وجود وى از آب پاك

مرا نيست با غير مخلوق كار * نگويم كه مخلوق اى كامكار

چنين گفت مأمون كه هرك اين بگفت * كنم من ورا زود با خاك جفت 225

تو مخلوق خوانش بهانه مجوى * وگرنى روان غير مخلوق گوى

( 1 ) برزان از ميرق نهار ( 2 ) شد