همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٢

خلافت مأمون بيست سال و يك ماه بود

به گفتار دستور بگشاد گوش * به دو گفت آن مرد با فن و هوش

[ همه ] شرق و مغرب كه دارد نگاه * تو را نيست در مرو چندان پناه

كه شايد كه راند از اين‌جا به روم * ندانند « 1 » آن برزن و مرزوبوم

خوارج پديد آيد از هر كران * مبادا كه اين‌بار گردد گران

35 به دو گفت مأمون كه اى نامدار * به بغداد منصور شد كامكار

به بغداد بد جد من نامجوى * همان باب من شاه . . .

همه آل مروان در آن بوم‌وبر * نشستند از كارها بىخبر

خراسان از آنجا نگه داشتند * ز ما بيشتر كى سپه داشتند

بدينجاى باشيم ما نيز شاد * از آن رفتگان پند گيريم ياد

40 بر من خراسان ز بغداد به * مرا جاى ، اين بوم آباد به

كه گويد مرا كز خراسان برو * وزاين بوم و برزن تن‌آسان [ برو ]

سر دولت ما ازاين‌جاى بود * بگفت اين سخن چست برپاى بود

نشستيم دل‌شاد و خرم به مرو * نشانيم در باغ اقبال سرو

ز دل بيخ انديشه‌ها بركنيم * سر و فرق دشمن به خاك افكنيم

45 به گفتار شه گشت راضى وزير * كه از گفتِ شاهش [ نبودى ] گزير

خراسان چو فردوس بود آن زمان * در آن بوم‌وبر بود امن و امان

هرى بود خوشتر ز خرم بهار * مقام كريمان به ليل و نهار

همان بادغيسش بهشت برين * جهان همچو خاتم بد و او نگين

نشابور او بود همچون بهشت * جنان كى بود فصل ارديبهشت

50 اگر بشنوى وصف بازار بلخ * نگردد دگر كام جان تو تلخ

نباتش شكر بود و بيدش چو عود * . . .

به بغداد طاهر جهاندار شد * وزاو ديدهء بخت بيدار شد

چو سالى برآمد دگر گشت كار * به هر جايگه فتنه گشت آشكار

دگر ره خوارج برآورد سر * زمين شد پر از آفت و شور و شر

55 يكى خارجى بود نصر شبيب * ز نو مذهبى كرد بيرون غريب

( 1 ) ندان