همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٨١

احوال گوينده با مخدوم سعيد طاب مثواه « 2 »

بدان‌جا كه مى برفروزد چراغ * بسوزد چو شمع درخشان دماغ

به مستى نشايد جهان داشتن * جهان را به دانش توان داشتن

به نزد خدا مردم پاك شد * بسا تن كزاين آب در خاك شد

از اين آب دست اى برادر بشوى * به ترك مى و مىپرستى بگوى 490

چو جرعه مريز اى پسر خون خويش * نگه‌دار اين طبع موزون خويش

به باده منه خرمن جان به‌باد * كه بيش‌از دمى كس به مى نيست شاد

ز دست امين ملك بربود مى * پريشانى آورد در كار وى

از او عقل و اقبال بستد شراب * وز اين جايگه غرق شد اندر آب

مى و همنشين بدش كرد پست * چه كار آيد اى دوست ، از مرد مست 495

بدين گفته‌ها دوست دارد كسى * كه دانا بود ، هوش دارد بسى

به نادان بر اين قصه هرگز مخوان * كه او را بود دل به پير و جوان

كسى را كه مختل بود عقل‌وهوش * ندارد به گفتار گوينده گوش

خردمند را پند شد سودمند * دل و جان ، تو در كار نادان مبند

امين باده مىخورد و از روى جهل * برش كار مرد جهان جوى سهل 500

ز مأمون نمىكرد انديشه مير * مى ناب مىخورد بر بانگ زير

ز مأمون دل فضل بد پرهراس * ورا گفته بد « 1 » مرد اخترشناس

كه مأمون بگيرد جهان سربسر * امين زبيده شود پىسپر

بيامد نكوهيده نزد امين * به دو گفت كاى شاه روى زمين

به مأمون بر امروز ايمن مباش * كه او كرد راه خلاف تو فاش 505

تو را خلع كردست از روى كين * نهادست بر اسب رزم تو زين

سپه جمع كن رزم او را بساز * از اين بيش نرد صبورى مباز

به عيساى ماهان بفرماى زود * برآور به شد [ ت ] ز بدخواه دود

ورا سوى رزم برادر فرست * به تيزى چو آب و چو آذر فرست

چو از دست آيد كسى را شكست * بيندازد از دوش ناكام دست 510

برادر بود همسر دست راست * چو شد دشمنت ، مهربانى چراست

( 1 ) بود