همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٦

احوال گوينده با مخدوم سعيد طاب مثواه « 2 »

360 تو بر خلع ، مأمون ميان را ببند * كه تا من كنم دشمنت را نژند

خراسان بگيرم به فرمان تو * نپيچيم سر از عهد و پيمان تو

امين گزين زاين سخن نرم شد * به خلع برادر دلش گرم شد

فرستاد سوى جزيره دو مرد * به نزد برادر سپهر نبرد

از آن جايگه مؤتمن را بخواند * حديثى كه در دل بدش بازراند

365 ز راه خلافت ورا دور كرد * خرد را بر ديو مزدور كرد

از آن كار مأمون خبردار شد * چو شب ، روز بر نامور تار شد

به من مىرسد نوبت ، اكنون رواست * به صبر اندرون دردها را دواست

چو مأمون دل و دانش و راى داشت * درون را در آن كار برجاى داشت

مدار [ ا ] همىكرد و چيزى نگفت * همىداشت آن راز را در نهفت

370 ز فضل ربيع آمد آن بد پديد * زبان وى آمد بلا را كليد

ز دل گرد انديشه‌ها رفته بود * نهان بىوفا با امين گفته بود

كه اى بىوفا تا شوى كامكار * خراسان به عيسى ماهان سپار

ز گفتار او مير گمراه شد * چو مأمون از آن كار آگاه شد

همه راه‌ها را بفرمود بست * در آن كار فرزانه بگشود دست

375 به هر بقعه‌اى راه‌داران نشاند * درآن كار بىمر درم برفشاند

اگر در هوا مرغ بگشاد پر * شدى در زمان پيش مأمون « 1 » خبر

ز بغداد اگر باد بيرون شدى * خبر اندرآن‌دم به مأمون شدى

نماندى از آن شاه پوشيده راز * نگهداشت زين‌سان نشيب و فراز

جهاندار بيدار و هشيار بود * ورا عقل و هوش و خرد يار بود

380 در انگشت او همچو انگشترى * جهان بود و او در ميان مشترى

سعادت ورا بر سر كار داشت * نمىكرد او خصم را خوار داشت

ز مورى پرانديشه بودى دلش * وز اين‌جا شدى كام دل حاصلش « 2 »

سرافراز مأمون پى آزمون * يكى نامه بنوشت دل پر ز خون

ز راه كرامت به نزد امين * كه اى نامبردار روى زمين

( 1 ) امين ( 2 ) لعلش