همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٧

احوال گوينده با مخدوم سعيد طاب مثواه « 2 »

سرافراز مأمون جهانگير شد * همه كارش از چرخ چون تير شد

اميرى كه بد ابن اعين به نام * ورا هرثمه خواندندى مدام 130

فرستاد مأمون يكى نيك‌خواه * بر او كه بركش به‌زودى سپاه

برو تا سمرقند و بستان هرات * كه رافع گرفتست يكسر كلات

به دست آر او را [ به ] دستان و بند * مينديش از كار خصم نژند

بشد پور اعين به كردار باد * ز جيحون گذر كرد فرخ‌نژاد

به شهر سمرقند شد كينه‌جوى * در آن كار كرده چو پولاد روى 135

سمرقند بگرفت از گرد راه * به شهر اندرآورد يكسر سپاه

چو بگشاد مرد دلاور حصار * برش رفت رافع به صد زينهار

فرستادش از گرد ره نزد مير * وزاين‌جاى شد كار شاهى چو تير

جهاندار مأمون همه داد كرد * به دادودهش كشور آباد كرد

به ايام او شد خراسان بهشت * چو باغ ارم فصل ارديبهشت 140

دمى از رعيت نپوشيد روى * روان زاين شود آب شاهى به جوى

نبودى چو چشم بتان اشكبار « 1 » * به‌در برنبودى ورا پرده‌دار

ورا از رعيت نبودى حجاب * نكردى مگر كارهاى صواب

شنيدى سخن‌هاى بيچارگان * برآوردى آن كارها رايگان

حوالت نكردى به كس كار خلق * به عدل و سخا شد نگه‌دار خلق 145

فروماندگان را بدى دستگير * نماندى كسى را كه باشد اسير

نبودى از او هيچ خلقى دژم * به درويش دادى به دامن درم

بياراست از علم خود عالمى * ز داننده خالى نبودى دمى

نخوردى مى و كارها ساختى * ز گفتن به خفتن نپرداختى

عمارت زراعت بدى كار شاه * نگه داشتى زاين نشان رسم و راه 150

نماندى كه بىكار بودى كسى * ز مايه به هر تن بدادى بسى

نكويى بدى كار آن شهريار * شب و روز خالى نبودى ز كار

نگه داشتى گوسپند از گراز « 2 » * نگفتى به مرد فرومايه راز


( 1 ) ننك بار ( 2 ) گدار