همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٥٤

حكايت

به عشاق قولى بپرداخت باز * كه گشتم سراسيمه زآن دلنواز

195 چو انگشت بر قبض قانون نهاد * دلم از بدن رخت بيرون نهاد

چو بنهاد قانون و شد كامياب * بيازيد و برداشت از جا رباب

چو از راه وى ميل زى مايه كرد * به‌بر برز اقبال پيرايه كرد

بپرداخت از چار برتر ، سماع * دلم كرد برجاى جان را وداع

چو فارغ شد آن مهربان از رباب * مرا گفت بدهيد يك‌دم شراب

200 بدادند يك جام راوق ، بخورد * به سوى نى آن شكرين راى كرد

بزد نى بباريد از لب شكر * مرا گشت از غصه خونين‌جگر

به دل گفتم اين را ندارم بها * چگونه توان كرد از كف رها

كه جان است و دادن نشايد ز دست * ز جعدش به كارم درآيد شكست

به نى نازنين‌روى ، آهنگ ساخت * نگارى دگر با صنم چنگ ساخت

205 زن نازنين شد روان سوى ناى * زدم در غم دل همى دست و پاى « 1 »

به ناى آن صنم زاين [ همى ] كرد راست * مرا دم‌به‌دم گفت چون من كه‌راست

مرا ناى او چنگ در ناى زد * در آن دم كه آن نازنين ناى زد

به دل گفتم آوخ كه دادم به‌باد * تن و جان و سر بهر اين حورزاد

به دف خود ندانم چه در كار كرد « 2 » * برآورد از من به يك‌بار گرد

210 چو آن‌گه زد او چارپاره به چنگ * پس آن‌گاه زد كوس با طبل و سنگ

ربابه زد آن ماه و سُرناى نيز * به گيتى نبودست از آن‌سان كنيز

پس آن‌گاه صد طاس بنهاد ماه * يكى جامه پوشيد سرخ و سياه

بدزديد آن طاس‌ها را تمام * عجايب بمانده در او خاص و عام

چو يك طاس ماند اندر آن انجمن * برون كرد جامه سمن‌بر ز تن

215 به زير اندرش طاس چيزى نبود * به نازى ز چرخى روان دل ربود

دگربار پوشيد پيراهنش * كشان بر زمين از هنر دامنش

معلق زد و چرخ چون آفتاب * به تيزى چو آتش ، به نرمى چو آب

زمانى بگرديد گفت و شنيد * پس آن‌گاه آن طاس‌ها شد پديد

( 1 ) زدم در غمش دل دست و پاى ( 2 ) ندانم كه مىرمه كرد