همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٦

رفتن هارون الرشيد به طوس و خبر وفاتش

درم داد هارون بدان نامدار * كه خادم نبد رفت . . . مار

380 چو هارون سوى . . . آمد به راز * به شكرانهء آن زن سرفراز

به قاضى ببخشيد كازده بود * همان زر كه هارون فرستاده بود

ازآن‌پس دو ده بدره دادش رشيد * به خروار آن شب ز شه دركشيد

هنرمند ضايع نماند به جاى * نهد بر سر هفت سياره پاى

ابو يوسف از پيش درويش بود * فرومانده و زار و دلريش بود

385 بدان‌سان كه روزى يكى نامدار * به پرسيدنش رفت با چند يار

ورا جاى در حجره‌اى تنگ بود * گليمى به زيرش سيه‌رنگ بود

چو مىرفت بيرون از آن خانه مرد * ورا كوزه‌اى بود پرآب سرد

برآن كوزه زد مرد فرخنده‌پاى * بيفتاد و بشكست حالى به جاى

پى كوزه بو يوسف از ديده آب * بباريد شد پر ز اندوه و تاب

390 پژوهنده گفتا كه اين گريه چيست * پى كوزه‌اى چند خواهى گريست

مرا گفت كردى تو بىپاودست * از آن‌دم كه در كوزه آمد شكست

بدين شستمى روز و شب دست و روى * گهى كوزه بودى و گاهى سبوى

بهاى يكى كوزه آب دگر * ندارم از آنم پر از خون جگر

درم داد گوينده او را چهار * كزاين كوزه خر ، خون ز ديده مبار

395 كه ضايع نماند هنرهاى تو * شود برتر از مشترى جاى تو

ورا عمر هشتاد و نه سال شد * به آخر بدان‌سان نكوحال شد

كز اندازه بيرون ورا بود مال * بگويم بزرگى آن بىهمال

كز او باز پيراهن اى نامدار * به ميراث آماده بد شش هزار

ز زر هر يكى را يكى بند بود * ز ابريشم كهنه پيوند بود

400 بر آن هر يكى بسته بد يك درست * زر سرخ آن مرد دانا و چست

پس از بو حنيفه به فرخنده‌فال * بماند آن پسنديده سى و دو سال

كتابى « 1 » پسنديده تصنيف كرد * به گردون از آن روى شد نام مرد

هر آن كس كه از علم سرمايه ساخت * ورا بر فلك مشترى پايه ساخت

( 1 ) سوالى