همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٤

رفتن هارون الرشيد به طوس و خبر وفاتش

شنيدم كه بو يوسف نامدار * ز نزديك هارون شه كامكار

330 به يك روز سى بدرهء زر كشيد * ترازوى علمش فزون‌تر كشيد

بگويم كه چون برد از شاه زر * ز بار هنر خورد ناگاه ، بر

يكى نامور بد براهيم نام * كه فرزند مهدى بدى خويش‌كام

برادر بد او را ز مام و ز باب * ورا مه‌رخى ، چون بود آفتاب

كنيزى به بالا چو سرو بلند * كمان ابرويى بود گيسوكمند

335 گل‌اندام و مه‌روى و شكرشكن * به بالا چو سرو چمان بر چمن

مهى بود ناكاسته ، بهر جوى * ز سر تا به پا موى او مشكبوى

غلالى ز گوهر ورا ساخته * وز آن مايه‌اى واپس انداخته

مگر چشم هارون رخش ديده بود * به دنبال مه‌روى گرديده بود

شد آن دلربا را به جان خواستار * براهيم را گفت زر سىهزار

340 بگير از من اين‌دم در اين انجمن * ببخش آن بت « 1 » نازنين را به من

برادر برآشفت و سوگند خورد * رخ بهر مه ( ؟ ) مثل ياقوت زرد

كه نفروشم او را نبخشم به كس * چگونه زند مرد بىجان نفس

فروشم ورا تا برآيد خروش * كه مردى است اين جايگه زن‌فروش

پر از خشم شد زآن حكايت رشيد * ز مهر برادر دل اندركشيد

345 بگفتا سرش را ببرم ز دوش * كه در خواب ديدم من اين كار دوش

برادر چو بشنيد شد در نهفت * برآشفت با خود ز چيزىكه گفت

پشيمان شد از گفتهء خويشتن * به دل گفت جانم برآمد ز تن

فرستاد نزديك هارون پيام * كه گشتم پشيمان ز گفتار خام

كنون سخت سوگند را . . . جوى * كز آن‌جا شود آب كامت به [ جوى ]

350 بپرسيد هارون ز قاضى به راز * به دو گفت كاى مرد گردن‌فراز

چه فرمايى اين سخت سوگند را * به دانش گشاده كن اين بند را

به دو گفت قاضى كه اى « 2 » شهريار * ببخشد تو را نيمه‌اى نامدار

يكى نيمه بفروشد آن ماه را * ز پنجاه قسمى بود شاه را


( 1 ) بتى ( 2 ) كاى