همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣١

رفتن هارون الرشيد به طوس و خبر وفاتش

به دو گفت نعمان كه گر بگذرى * تو از علم او بىگمان برخورى

تو را قوت ، حلواى شكر بود * بر او روغن [ و ] پستهء تر بود 255

كرامات آن سرور بىهمال * پديد آيد آخر پس از چندسال

در آن‌روز بو يوسف نامور * به نزديك هارون شه تاجور

گذشته بد از اوج كيوان و تير * نبد زاو فزون‌تر كسى پيش مير

به كعبه چو مىرفت فرخنده‌شاه * جدا شد ز بغداد يك روز راه

به منزل فرود آمد « 1 » آن شهريار * به خاليگرى گفت خوردى بيار 260

برفت و بياورد بىمر « 2 » طعام * همه « 3 » مرغ پخته بد و شهد خام

ز صد گونه حلوا بر آن خوان « 4 » نهاد * ازآن‌پس كه سى بره بريان نهاد

ابو يوسف آن روز آن‌جاى بود * به كارى در آن لحظه برپاى بود

شهنشه « 5 » نشاندش به پهلوى خويش * يكى صحن حلواش بردند پيش

سراسر بد از قند و شكر زده * بر آن روغن [ و ] پستهء تر زده 265

چو حلواى نو ديد مرد كهن * ز نعمان به ياد آمدش آن سخن

كه آن روز با مادرش گفته بود * به الماس دانش گهر سفته بود

بباريد فرزانه از ديده آب * بپرسيد آن سرور كامياب

چرا شد چنين چشم تو اشكبار * كه بر دل مرا زاين بيفزود بار

به دو گفت بو يوسف بىنظير * كه من بنده را مادرى هست پير 270

به وقتى كه بر تو حنيفه به كام * همىخواند [ ى ] فقه و علم كلام

يكى روز مادر بيامد برم * بزد دست از درد دل بر سرم

بناليد از من به استاد گفت * كه هستم شب و روز با درد جفت

زنى بيوه و پير و درمانده [ ام ] * همه نامهء ناخوشى خوانده [ ام ]

دلم پر ز اندوه و دستم تهى است * از اين غصه سيب رخم چون بهى است 275

دماغم ز غم نشنود بوى مشك * ندارم وجوه يكى نان خشك

ورا گفت نعمان كه انده مدار * مخور غم كه نيكو شود روزگار

به جايى رسد اين جگربند تو * شود آن‌چنان پاك فرزند تو

( 1 ) آيد ( 2 ) بىمن ( 3 ) نغمه ( 4 ) جون ( 5 ) شنشه