همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٢

رفتن هارون الرشيد به طوس و خبر وفاتش

برآورده رافع در آن بوم دست * براى زنى عالمى را ببست

25 امير خراسان كه نامش على است * به مردى به از رستم زاولى است

فرستاد فرزند خود را به جنگ * نبودش به نزديك رافع درنگ

بزد تيغ و آن نازنين را بكشت * سپاهش نمودند درحال پشت

على پور ماهان خبردار شد * دلش از پى پور افگار شد

سپاهى روان كرد ، بگذشت از آب * سوى رزم رافع چو افراسياب

30 چو شد لشكر مير در شهر تيز * على با سران رفت اندر گريز

نيارست سوى نشابور شد * به مرو اندرون مرد رنجور شد

ستم كرد اندر خراسان‌زمين * گشاد او بر آن نامداران كمين

سپاه خراسان از او سير گشت * چرا ، زآن‌كه ايام او دير گشت

ستد زر و سيم بزرگان به زور * خراسان از او گشت پرشروشور

35 خراسانيان زاو به جان آمدند * به درگاه او با فغان آمدند

گر او را نگيرى نبندى به راى * به‌زودى ورا در نيارى ز پاى

خراسان شد اى نام‌برده ز دست * ميان را ببايد بدين كار بست

چو بشنيد هارون فرو شد به خويش * پس آن‌گاه يك مرد را خواند پيش

كه بد هرثمه ابن اعين « 1 » به نام * به خلوت ورا گفت كاى شادكام

40 برو با سپه همچو سرو بلند * دو دست على پور ماهان ببند

همه مال‌ها را از او بازگير * كه بستد ز مردم به شمشير و تير

سران را بر خويش آواز ده * همه مال از مردمان بازده

برو عاملان ورا بند كن * خرد با دل خويش پيوند كن

بشد هرثمه با سپاه گران * بيامد سوى مرد با آن سران

45 على پور ماهان شدش پيش باز * ببودند باهم زمانى به راز

از آن‌جا سوى شهر بازآمدند « 2 » * به ترتيب گردن « 3 » فراز آمدند

على برد او را سوى خوان « 4 » خويش * كرم كرد با او ز اندازه بيش


( 1 ) و هرثمة بن اعين از موالى نبى ضبه را به نبرد با او فرستاد ، تاريخ ابن خلدون ، همان ، 265 . ( 2 ) به شهر اندرون آمدند ( 3 ) گردون ( 4 ) خان