همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٤

خبر تغيير حال آل برامكه

چگونه توان كرد آنجا شكيب * ز هر دو طرف تيز شد آب شيب

ز عباسه مىكرد مرد احتراز * در انديشه بود از نشيب و فراز

جوانى سرافراز و چالاك بود * لطيف و چو آب روان پاك بود

زنى بود عباسه چون ماه و مهر * پرىپيكر و شاهد و خوب‌چهر « 1 »

240 دو گيسو چو [ دو ] مار مشكين سياه * فرو هشته تا دامن از طرف ماه

به بالا چو سرو و به رخ چون « 2 » بهار * گلى برد با صد هزاران ( ؟ ) . . .

جوانمرد چون ماه تابنده بود * به جان خرد قالبش زنده بود

به مرد جوان داد عباسه دل * فرو رفت پاى مرادش به گل

دل مرد خود زآن زن برده بود * به ابروى پيوسته بسپرده بود

245 دو تشنه روان پيش آب زلال * نشسته ز گفتن زبان گشته لال

زن مهربان تاب هجران نداشت * تو گفتى كه سرو روان جان نداشت

برون شد عنان مرادش ز دست * قضا و قدر پاى عقلش ببست

دو بيت روان همچو آب حيات * فرو گفت آن تنگ قند و نبات

به خط خوش آيات‌ها برنبشت * روان رفته بودش روان برنبشت

250 فرستاد نزديك مرد جوان * چو برخواند از وى جدا شد روان

نبشتم در اين نامه اين بيت من * بدان ، تا بخوانند در انجمن

بدانند كاين قصهء راستان * دروغى ندارد چو هر داستان

غرمت على قلبى بان يكتم الهوى * فصاح و نادى انتى غير فاعل

فزرنى و الا بحث بالحب عنوة * وان عنقنى فى هواك عوادنى

255 و ان كان موتى لهم دعك بغصتى * و ان قررت عند الموت انك قاتلى « 3 »

سه بيت است برخوان به تازىزبان * كزاين‌جا شوى بر خرد مرزبان

برآنم كه اين شعر عباسه گفت * جواهر به الماس انديشه سفت

چو برخواند جعفر سه بيت چو آب * نبودش ز سستى زبان جواب

بيفتاد آن سرور از آن « 4 » به جاى * همىزد چو ديوانگان دست‌وپاى

260 تن ناتوانش جدا شد ز توش * دماغش تهى گشت از عقل و هوش

( 1 ) خير ( 2 ) خود ( 3 ) نقل از : تاريخ گزيده ، چاپ 1336 ، به اهتمام دكتر عبد الحسين نوايى ، ص 308 . ( 4 ) سرفرازان