همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٣

خروج يحيى بن عبد اللّه الحسينى « 1 »

به بازى بدى ميل آن بىهمال * نكردى به چيزى دگر اشتغال

پدر حمل آن كرد بر كودكى * همىگفت هست اين غلام زكى

چو گردد بزرگ و شود سربلند * گرايد به تحصيل اين ارجمند 95

چو بالغ شد از لهو و بازى نگشت * پدر فرش مهرش ز دل درنوشت

امين خوردن باد [ ه ] آغاز كرد * در عيش بر خويشتن باز كرد

كنيزان زيبا بسى داشتى * شب و روز تخم امل « 1 » كاشتى

ز كار بزرگى همىكرد ياد * وز آن خرمن عمر بر باد داد

ز فضل و هنر دامن اندركشيد * دل‌آزرده مىشد ز كارش رشيد 100

بگفت اين سخن با زن خويشتن * كه دارم به دو بد ، تن « 2 » خويشتن

امامى و ميرى سپردم ورا * بدين كارها نام بردم ورا « 3 »

در او نيست آن ، كاو شود شهريار * كند باده [ را ] بر خرد اختيار

نبينم در او فرّهء ايزدى * نشانى در او نيست از بخردى

يقين دان كه مأمون از او بهتر است * به سال و به دانش ازاو مهتر است 105

كنم هر دو را باهم انباز من * كه باشند مهتر به هر انجمن

زبيده ، تو دانى بدان شاه گفت * كه فرزانه و با خرد بود جفت

بشد هر دو را زود انباز كرد * در ناز بر رويشان باز كرد

بر اين كار بنبشت فرمان امير * گواهى نبشتند برنا و پير

خراسان و مازندران و عراق * به مأمون سپرد از سر اتفاق 110

وليعهد امين بود بعد از پدر * پس آن‌گاه مأمون ، سپهر هنر

امين را چنين گفت شاه جهان * كه پيدا كنم با تو راز نهان

پس از من در شهر بغداد باش * ز بند غم و غصه آزاد باش

پس از من بود جاى مأمون به مرو * نشيند چو گلبرگ در زير سرو

پس از هردو ميرى به قاسم سپرد * ورا نيز در انجمن نام برد 115

به حج رفت هارون سر سال نو * گرفت از سر خسروى فال نو

امين را سرافراز با خود ببرد * بلى ميرحاجى به مأمون سپرد

( 1 ) عمل ( 2 ) بدزن ( 3 ) و