همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٥

فرستادن هلاكو ايلچى به بغداد پيش خليفه مستعصم

. . . به دو گفت برگرد زود * به خنجر برآور ز بغداد دود

سپاه گريزنده گشتند باز * كم از كبك بودند ، گشتند باز

سپيده كه از كوه بركرد سر * برآورد سيمرغ خورشيد پر 150

به ميدان مغل تيزتاز آمدند * بر خيل دشمن فراز آمدند

چو شد بايجو در صف رزم تيز * دواتى بشد زآن‌ميان در گريز

بلى فتح دين اندرآمد به جنگ * بكوشيد مردانه از نام و ننگ

دواتى به رزم اندرون كشته شد * ز بغداديان بخت برگشته شد

دواتى به بغداد شد پايمال * چو مرغى بريده به كين پر و بال 155

ز ماه محرم ده و پنج روز * چو بگذشت آن شاه كشورفروز

. . . * هم اندر زمان كرد آغاز جنگ

سوى غرب شد بايجو كامياب * سوغونجاق نوين [ چو ] افراسياب

بغاى تمر ( ؟ ) نيزشان يار بود * اميرى جوان‌بخت و بيدار بود

به مردان لشكر بفرمود شاه * يكى كنده كردند بر روى راه 160

ز خشت و ز گل نيز ديوار كرد * عروسك به هر جاى بر كار كرد

نهادند بر هر طرف منجنيق * بفرمود تا سنگ زد جاثليق

. . . سنگ گران * به جنگ ايستادند از هر كران

سر برج باره بينداختند * زمين را ز مردم بپرداختند

خليفه چو بازى از آن‌گونه [ ديد ] * جهان در كف [ ديو ] وارونه ديد 165

. . . صاحب نامدار * كه بودى به ديوان او در به كار

همان ابن درنوس [ و ] چندان سران * كه بودند بغداد را مهتران

برفتند با تحفهء چند پيش * به نزديك آن شاه پاكيزه‌كيش

ببردند از انواع نزدش خورش * كه تا جسم را زآن بود پرورش

نگفتند چيزى و گشتند باز * برفتند نزد خليفه به راز 170

بگفتند كاين مرد تند است و تيز * دلش پر ز كين است و دل پرستيز

به مال فراوان توان كرد نرم * كه دارد دل آتش فتنه گرم

فضولى سرى گفت كاين راى نيست * به دل در مرا زاين سخن جاى نيست

اگر گنج گوهر فرستى برش * دماغى قوى آيد اندر سرش