همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٩

فرستادن هلاكو ايلچى به بغداد پيش خليفه مستعصم

فرستادن هلاكو ايلچى به بغداد پيش خليفه مستعصم

فرستادن هلاكو ايلچى به بغداد پيش خليفه مستعصم

ز هرجا ببردند بىمر سوار * پر از غله شد كوه و صحرا و غار

از آنجاى آهنگ بغداد كرد * سپه را به سيم و زر آباد كرد

ز اول رسولى برون كرد شاه * توانا و پردانش و رسم و راه

خطايى غلامى به فرهنگ و راى * كه بود از بزرگان چين و ختاى « 1 »

فرستاد با آن امير جوان * به دل كامكار و به تن ناتوان 5

حسام ايتمر ( ؟ ) بود نام غلام * كه با ايلچى گشت نو . . . به كام

به بغداد رفتند آن هر دو شاد * به تندى و تيزى چو تير از گشاد

خبر شد به بغداد كآمد رسول * / به نزد خليفه « 2 » گروهى فضول / « 3 »

بگفتند كافر كه باشد بگوى * / كه با ما شود زاين نشان كينه‌جوى /

ببردندشان پيش دار وزير * شبى بود مانند قطران و قير 10

بر آن در ستادند آسيمه‌سر * ز اندوه و انديشه زيروزبر

حسام ايتمر سرور كامران * به تازى زبان گفت [ با مهتران ]

كه ما تا به كى بر در اين وزير * باستيم بر پاى خوار و حقير

اگر كشت خواهند ما را به جاى * چه دارند بيهوده چندين به پاى

نه دين است اين و نه رسم و نه كيش « 4 » * فرستاده زاين‌گونه دل‌خسته ريش 15

به دستور اين قصه گفتند باز * به رفتن نداد آن دو تن را جواز

برفتند آن هر دو پيش وزير * / بپرسيدشان مرد روشن‌ضمير / « 5 »

/ بپرسيد كز شاه تركان پيام / * چه دارند گوييد با من تمام

به دو ايتمر گفت كاى پاك‌راى * چنين است فرمان كشور خداى

كه ما را خداى جهان بركشيد * ز اول قدم ، جنگ نامد پديد 20

ورا قوت و فر و فرهنگ داد * ز خون عدو تيغ را رنگ داد


( 1 ) طاى ( 2 ) خلق ( 3 ) در متن مصرع دوم بيت بعد است . ( 4 ) نه اين دينست و نى رسم كيش ( 5 ) در متن اين مصرع جاى مصرع اول بيت بعد قرار گرفته است .