همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٤

فرستادن هشام بن عبد الملك بطال تازى را از راه دريا به عزم لشكر روم و رفتن مسلمه بر خشك

بر آن مهتران سرورى مير كرد * كه بطال تازى بدى نام مرد

ز پشت حسين آن سرافراز بود * چو چرخ كيانى يك‌انداز بود

5 به روم اندرون كارها كرد شير * نگشتى ز خون خوردن خلق سير

به شمشير و حيلت ، به مردى و زور * فزون بود از كيد بهرام و هور

به مكر و فسون روم آرام كرد * به قسطينيه مهتر آرام كرد

چنان قيصر روم را خوار داشت * كه جان و دل شاه افگار داشت

بدريد بر كافران مغز و پوست * مسلمانى روم اكنون ازاوست

10 ببوييد كارش به هرجا چو مشك * بگرديد و بگرفت در بارخشك

ز بطال تازى سخن بىمر است * به هر جاى [ بنبشته ] در دفتر است

فتوحش ز خورشيد مشهورتر * نبشتست هر جاى و گشته سمر

ورا داده بر مسلمه داورى * از او بد به روم اندرون ياورى « 1 »

به گيتى چو بطال مردى نبود * ز گردون به حيلت گرو مىربود

15 از او چيزهاى عجيب خوانده‌ام * ز كردار و كارش فرو مانده‌ام

از او آن كسانى كه آزاده‌اند * به جاى دگر شرح آن داده‌اند

نكردم در اين نامه زآن روى ياد * هزار آفرين بر چنان مرد باد

چو بر سال صد پانزده برفزود * به حد خراسان درون قحط بود

يكى نان به دانگى نمىيافت كس * پراكنده شد مردم از پيش و پس

20 چو زى شانزده شد فرو شد جنيد * ورا نيز باز اجل كرد صيد

كسى زاين خبر سوى هشام برد * همان‌دم خراسان به عاصم سپرد

چو عاصم سوى مرو و شهجان رسيد * تن مرده را از دمش جان رسيد

بفرمود با نصر شد سوى بلخ * دهان بدانديش از او گشت تلخ

ز صد نوزده چون فزون گشت سال * جهان را دگرگونه‌تر گشت حال

25 ز ترك خزر « 2 » لشكرى كامكار * بيامد فزون‌تر بد از صد هزار

به مروان بفرمود هشام زود * كه لشكر برآراى مانند دود

برو لشكر ترك را [ خوار ] كن * زمين را به شمشير افگار كن

( 1 ) داورى ( 2 ) فرز